Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

İnsülin

İnsulin

Tanım

Pankreasın beta hücreleri tarafından salgılanan ve glukozun hücre zarından geçişini kolaylaştırarak kan şekerini düzenleyen polipeptit yapılı bir hormondur.

Örnek Vaka / Uygulama

Tip 1 diabetes mellitus tanısı almış bir hastada, pankreasın beta hücrelerinin otoimmün yıkımı sonucu insülin sentezlenemez. Bu durum, dışarıdan sentetik insülin replike edilmediği takdirde, kandaki glukozun hücreler tarafından kullanılamamasına ve ketoasidoz tablosuyla sonuçlanan sistemik bir metabolik krize yol açar.

Derin Analiz

İnsülin, karbonhidrat, lipid ve protein metabolizmasının ana düzenleyici hormonlarından biridir. Pankreasın Langerhans adacıklarındaki beta hücrelerinde sentezlenir. Temel fizyolojik işlevi, kanda dolaşan glukozun iskelet kası ve yağ dokusu gibi hedef hücrelerin içine alınmasını sağlamaktır. Bu süreç, hücre yüzeyindeki insülin reseptörlerine bağlanması ve hücre içi sinyal yataklarını (özellikle IRS-PI3K-Akt yolağı) aktive ederek GLUT4 taşıyıcılarının hücre membranına translocation (taşınma) göstermesini tetiklemesiyle gerçekleşir. Yetersizliği veya hücrelerin insüline direnç geliştirmesi durumunda glukoz hücre içine giremeyerek kanda birikir (hiperglisemi) ve diabetes mellitus tablosuna zemin hazırlar. Aşırı konsantrasyonları ise hipoglisemiye neden olarak merkezi sinir sisteminin glukoz yoksunluğundan olumsuz etkilenmesine yol açabilir.

Etimoloji

Latince 'insula' (ada) kökünden türetilmiştir; pankreastaki Langerhans adacıklarından (islets of Langerhans) salgılanmasına atıfta bulunur.

Karıştırmayın

Glukagon ile sıklıkla karıştırılır; glukagon glikojenolizi ve glukoneogenezi tetikleyerek kan şekerini yükseltirken, insülin glukozu hücre içine sokarak kan şekerini düşürür.