Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Kalori

Calorie

Tanım

Atmosfer basıncında 1 gram suyun sıcaklığını 1 °C artırmak için gereken enerji miktarı; beslenme biliminde ise metabolik enerji değerlerini ifade etmekte kullanılan temel ölçü birimi.

Örnek Vaka / Uygulama

Klinik psikoloji bağlamında yeme bozuklukları (örn. nervöz bulimiya veya anoreksiya nervoza) tedavisinde hastanın günlük aldığı kalori miktarının saptanması ve bu sayısal verinin anksiyete düzeyleriyle olan korelasyonunun bilişsel davranışçı terapi (BDT) seanslarında ele alınması.

Derin Analiz

Fiziksel ve metabolik temelleri olan kalori, beslenme psikolojisi, davranış bilimleri ve nörobiyolojide organizmanın enerji dengesini, homeostazisini ve termoregülasyonunu incelemede kritik bir parametredir. Modern SI sisteminde enerji birimi joule (1 cal = 4.1868 J) olmasına rağmen, klinik diyetetik ve davranışsal obezite araştırmalarında kilokalori (büyük kalori, Cal) terminolojisi standart kullanımını korumaktadır. Nörobilimsel perspektifte, hipotalamik merkezlerin glukoz ve enerji alımını izleme mekanizmaları, kalori kavramını sadece termodinamik bir sabit olmaktan çıkarıp iştah regülasyonu ve hedonik beslenme davranışlarının merkezi bir bileşeni haline getirir.

Etimoloji

Latince 'calor' (ısı) sözcüğünden türetilmiş olup, 19. yüzyılda termodinamik çalışmalarında ısı birimini ifade etmek üzere Fransız fizikçi Nicolas Clément tarafından literatüre kazandırılmıştır.

Karıştırmayın

Joule ile sıklıkla karıştırılır; joule mekanik iş ve enerji için uluslararası standart SI birimiyken, kalori termal enerji ve besin metabolizmasında yaygın kullanılan pratik bir birimdir. Ayrıca küçük kalori (cal) ile besin değerlerinde kullanılan büyük kalori (kcal/Cal) birbiriyle karıştırılmamalıdır.