Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Metabolizma

Metabolism

Tanım

Canlı bir hücre veya organizmada, yaşamı sürdürmek için gerçekleşen ve enerji salınımı ile sentez süreçlerini kapsayan fiziksel ve kimyasal reaksiyonların tamamıdır.

Örnek Vaka / Uygulama

Kronik stres altındaki bir bireyin sempatik sinir sisteminin sürekli aktive olması, bazal metabolizma hızını ve enerji tüketimini değiştirerek anksiyete bozukluklarında gözlenen tükenmişlik ve yorgunluk tablosunu tetikler.

Derin Analiz

Metabolizma, iki temel zıt vektör üzerinden işler: Kompleks moleküllerin enerji salınımıyla daha basit bileşenlere ayrıldığı katabolizma ve basit yapıtaşlarından karmaşık moleküllerin sentezlendiği anabolizma. Davranış bilimleri ve psikofizyoloji ekseninde metabolik hız, endokrin sistem aktivitesi, kortizol salınımı ve sempatik sinir sistemi tonusu ile doğrudan ilişkilidir. Bilişsel süreçler, nörotransmitter sentezi ve beyin enerjisi (glukoz kullanımı) bu hücresel kimyasal ağın dinamik dengesine bağımlıdır.

Etimoloji

Antik Yunanca metabole (μεταβολή) 'değişim, dönüşüm' sözcüğünden türetilmiş olup, Alman fizyolog Theodor Schwann tarafından 19. yüzyılda fizyoloji literatürüne kazandırılmıştır.

Karıştırmayın

Bazal metabolizma hızı ile karıştırılır; bazal metabolizma yalnızca dinlenme halindeki minimum enerji harcamasını ifade ederken, metabolizma tüm anabolik ve katabolik süreçleri kapsar.