Çoklu Sanrılar
Multiple Delusions
Tanım
Birbiriyle zorunlu olarak bağlantılı olmayan, eş zamanlı olarak varlık gösteren birden fazla inanç sistemi veya sanrısal içerik.
Örnek Vaka / Uygulama
42 yaşındaki erkek hasta, hastaneye başvurusunda aynı anda iki farklı inancın mutlak doğruluğuna inanmaktadır: Birincisi, dünya dışı varlıklar tarafından uzaya kaçırıldığı ve beynine mikroçip yerleştirildiği (etkilenme sanrısı); ikincisi ise ülkenin gizli başbakanı olduğu ve devleti tek başına yönettiği (büyüklük sanrısı). Bu iki inanç mantıksal olarak birbiriyle çatışmasına rağmen hasta her iki sanrıyı da aynı sarsılmaz inançla savunmaktadır.
Derin Analiz
Klinik psikiyatri ve psikopatoloji bağlamında çoklu sanrılar, bireyin bilişsel ve gerçeği değerlendirme yetisinin (reality testing) eş zamanlı olarak birden fazla cephede bozulduğunu gösterir. DSM-5 kriterlerine göre şizofreni, sanrısal bozukluk (delusional disorder) veya organik kökenli psikotik tablolarda görülebilir. Bu sanrılar sistematize olmuş tek bir paranoyak kurgunun kolları olabileceği gibi, tamamen farklı temalara (örneğin hem büyüklük/grandiyözite hem de takip edilme/perseküsyon) aynı anda, mantıksal bir entegrasyon olmaksızın ev sahipliği yapabilir. Nörobiyolojik olarak, dopaminerjik aşırı salınım ve buna eşlik eden amigdala-prefrontal korteks devrelerindeki işlev bozuklukları, saldıran veya tehdit eden uyaranlara karşı mantıksal süzgecin tamamen devre dışı kalmasına yol açar.
Etimoloji
Karıştırmayın
Bizar sanrılar (bizarre delusions) ile karıştırılabilir; bizar sanrılar fiziksel veya mantıksal olarak imkansız olan tekil içerikleri tanımlarken, çoklu sanrılar bu içeriklerin sayısal çokluğuna ve eş zamanlılığına odaklanır.