Psikotik
Psychotic
Tanım
Gerçekliği değerlendirme yetisinin bozulduğu, varsanıların ve sanrıların görüldüğü psikoz durumuyla ilgili veya bu durumdan etkilenmiş olmayı ifade eden klinik sıfat.
Örnek Vaka / Uygulama
Klinik ortamda değerlendirilen 28 yaşındaki bir erkek hasta, çevresindeki hiç kimsenin duymadığı seslerin kendisine emirler verdiğini iddia etmekte ve televizyon spikerlerinin doğrudan kendisiyle konuşarak özel mesajlar ilettiğine inanmaktadır. Gerçeklikle bağdaşmayan bu inançlar (sanrı işitsel algı bozuklukları) ve işitsel varsanılar, hastanın psikotik bir epizod geçirdiğini gösterir.
Derin Analiz
Psikotik terimi, bireyin dış dünya ile bağının zayıfladığı veya tamamen koptuğu nöropsikiyatrik tabloları niteler. DSM-5 sınıflandırma sisteminde; sanrılar (delüzyonlar), varsanılar (halüsinasyonlar), dağınık konuşma, düzensiz veya katatonik davranışlar ile negatif belirtilerle karakterize olan spektrum bozukluklarının (şizofreni ve ilgili bozukluklar) merkezinde yer alır. Nörobiyolojik düzlemde, mezolimbik dopaminerjik aşırı etkinlik ile prefrontal korteksteki dopaminerjik hipoaktivite dengesizlikleriyle ilişkilendirilir. Ancak bu mekanizmalar tek başına indirgemeci bir yaklaşımla açıklanamaz; genetik yatkınlık, çevresel stresörler ve nörogelişimsel faktörlerin karmaşık etkileşimi söz konusudur.
Etimoloji
Antik Yunanca 'psychē' (ruh, zihin, nefes) kökünden türetilen ve 'zihinsel durum' anlamına gelen 'psykhōsis' kelimesine, sıfat yapım eki olan ve 'ile ilgili, -sel' anlamı katan Yunanca '-ikos' ekinin eklenmesiyle oluşmuştur.
Karıştırmayın
Nevrotik (nevroz) kavramıyla sıklıkla karıştırılır. Nevrotik durumlarda bireyin gerçeği değerlendirme yetisi yerindedir, kişi içgörüye sahiptir ve günlük işlevselliği psikotik düzeydeki gibi kökten bozulmaz.
Keşfetmeye Devam Edin
Psikoz
Psikoz
Psychosis
Gerçeklik testinin ciddi düzeyde bozulduğu; algı, biliş ve duygu alanlarında köklü sapmalarla karakterize majör zihinsel durum.
İncele
Şizofreni
Şizofreni
Schizophrenia
Düşünce, duygu ve davranış alanlarında belirgin disintegrasyon, gerçeği değerlendirme yetisinde kayıp ve işlevsellik düşüşüyle karakterize kronik psikotik bozukluk.
İncele
Sanrı
Sanrı
Delusion
Kişinin kültürünün veya alt kültürünün ortak inanç sistemiyle bağdaşmayan, aksine somut ve rasyonel kanıtlar bulunmasına rağmen sarsılmaz bir inançla sürdürülen sabit yanlış inanıştır.
İncele
Varsanı
Varsanı
Hallucination
Herhangi bir dışsal uyarıcı bulunmaksızın, gerçeklik hissiyle yaşanan ve beş duyudan herhangi birini etkileyebilen yanıltıcı duyusal algı.
İncele