Sanrı
Delusion
Tanım
Kişinin kültürünün veya alt kültürünün ortak inanç sistemiyle bağdaşmayan, aksine somut ve rasyonel kanıtlar bulunmasına rağmen sarsılmaz bir inançla sürdürülen sabit yanlış inanıştır.
Örnek Vaka / Uygulama
Kırk yaşında bir erkek hastanın, televizyon spikerlerinin özel olarak kendisine şifreli mesajlar gönderdiğine ve komşularının evini X-ray cihazlarıyla gözetlediğine dair, tüm mantıksal kanıtlara ve aile irşatlarına rağmen sarsılmaz bir inançla yaşamını sürdürmesi ve bu inanca göre davranışlarını organize etmesi.
Derin Analiz
Sanrısal yapılanmalar, basit bir mantık hatasından ziyade, derin duygusal dinamiklerin ve bilişsel çarpıtmaların savunma mekanizması olarak ortaya çıkmasıyla karakterizedir. Nörobiyolojik düzlemde, dopaminerjik aşırı etkinlik (özellikle mezolimbik yolda) ve amigdala ile prefrontal korteks arasındaki işlevsel bağlantı bozuklukları, bireyin çevreden gelen nötr uyaranlara atfettiği öznel önemi (salience) bozar. Bu durum, mantıksız bir içeriğin beyin tarafından mutlak bir gerçeklik olarak kodlanmasına yol açar. DSM-5 sınıflandırmasında şizofreni spektrum bozukluklarının ve sanrısal bozukluğun çekirdek belirtisi olarak yer alır.
Etimoloji
Latince 'deludere' [aldatmak, oyun oynamak, baştan çıkarmak] fiilinden türetilmiştir; 'de-' [aşağı, dışarı] + 'ludere' [oynamak] köklerinin birleşiminden meydana gelir.
Karıştırmayın
Halüsinasyon (duyusal girdisiz algı yanılsamasıdır; sanrı ise algısal değil, inançsal ve bilişsel bir kurgudur) ve aşırı değer verilmiş fikir (overvalued idea; kültür tarafından tam onaylanmasa da sanrı kadar bizar ve sarsılmaz değildir, mantığa kısmen açık olabilir).
Keşfetmeye Devam Edin
Konfabulasyon
Confabulation
Bireyin bilinçli bir aldatma niyeti olmaksızın, bellek boşluklarını yanlış veya uydurma anılarla doldurması ve bunlara mutlak bir gerçeklik atfetmesi durumudur.
Bilişsel Çarpıtma
Cognitive Distortion
Bireyin gerçekliği hatalı, abartılı veya irrasyonel biçimde algılamasına yol açan kusurlu düşünce kalıplarıdır.