Konfabulasyon
Confabulation
Tanım
Bireyin bilinçli bir aldatma niyeti olmaksızın, bellek boşluklarını yanlış veya uydurma anılarla doldurması ve bunlara mutlak bir gerçeklik atfetmesi durumudur.
Örnek Vaka / Uygulama
Korsakoff sendromu tanısı almış bir hastaya 'Bu sabah kahvaltıda ne yediniz?' diye sorulduğunda, hasta son üç haftadır hastanede yattığını bilmesine rağmen, 'Bu sabah büyük oğlumla sahil kenarında balık-ekmek yedik, sonra da vapura bindik' diyerek bunu son derece inandırıcı ve net bir şekilde, yalan söylediğini fark etmeksizin anlatır.
Derin Analiz
Nöropsikolojik açıdan konfabulasyon, hafıza izlerinin geri çağrılmasındaki bozulmalar ile frontal lobun yürüme işlevleri (özellikle anıların kaynağını izleme ve gerçeklik denetimi) arasındaki kopukluktan kaynaklanır. Hasta, yalan söylemez; aksine beyninin oluşturduğu sahte kurguya kendi de tamamen inanır (anosognozi eşlik edebilir). En klasik formları Korsakoff sendromu, iler evre Alzheimer ve travmatik beyin hasarlarında görülür. İki ana tipe ayrılır: Spontane (kendi kendine tetiklenen, karmaşık uydurmalar) ve Provoke (hatırlama baskısı altında anlık açık kapatma çabaları).
Etimoloji
Latince 'con-' (birlikte) ve 'fabula' (hikaye, masal) sözcüklerinden türetilmiş olup, kelime anlamı olarak 'hikaye uydurma veya masal anlatma' kökünden gelir.
Karıştırmayın
Yalan söyleme (malingering) ile karıştırılır; ancak yalan söyleyen kişi gerçeği bilir ve bilinçli olarak saklar, konfabulasyon yapan birey ise anının sahte olduğunun farkında değildir ve kandırma amacı gütmez.