Grandiyözite
Grandiosity
Tanım
Kişinin kendi büyüklüğünü, önemini, gücünü veya yeteneklerini gerçek dışı ve abartılı bir şekilde algılaması durumu.
Örnek Vaka / Uygulama
Orta düzey bir şirkette veri analisti olarak çalışan 34 erkek hastanın, dünya ekonomisini tek başına kurtaracak ekonomik bir model geliştirdiğine ve tüm devlet başkanlarının kendisinden danışmanlık almak için sıra beklediğine inanması, işlevselliğin bozulduğu klinik bir grandiyözite tablosudur.
Derin Analiz
Grandiyözite, benlik saygısının patolojik düzeyde şişmesi ve gerçeklik testinin (reality testing) bozulmasıyla karakterizedir. DSM-5 bağlamında genellikle Narsisistik Kişilik Bozukluğu'nun çekirdek özelliklerinden biri olarak veya Bipolar Bozukluk'un manik evrelerinde bir duygu durum belirtisi ya da Şizofreni spektrumunda büyüklük sanrısı (delusion of grandeur) şeklinde kendini gösterir. Nörobiyolojik olarak, ventromedial prefrontal korteks ile mezolimbik dopaminerjik devreler arasındaki işlev bozukluklarının, öz-değer atfetme mekanizmalarını manipüle ettiği düşünülmektedir. Savunma mekanizmaları kuramında ise derin bir yetersizlik ve değersizlik hissini telafi etmek için geliştirilen primer bir narsisistik savunmadır.
Etimoloji
Fransızca 'grand' (büyük, ulu) sözcüğünden türetilmiş olup, Latince 'grandis' köküne dayanmaktadır; psikopatoloji literatürüne büyüklük ve ihtişam atfetme anlamıyla girmiştir.
Karıştırmayın
Sağlıklı öz-güven (healthy self-efficacy) ile karıştırılır; ayırt edici nokta, grandiyözitenin nesnel kanıtlarla desteklenmemesi, eleştiriye kapalı olması ve kişilerarası ilişkilerde yıkıcı bir üstünlük iddiası içermesidir.
Keşfetmeye Devam Edin
Narsisistik Kişilik Bozukluğu
Narcissistic Personality Disorder
Kişinin kendini aşırı derecede önemsediği, sürekli hayranlık beklediği, empati yoksunluğu ve büyüklenme örüntüsüyle karakterize DSM-5-TR B Kümesi kişilik bozukluğudur.
İncele
Büyüklük Sanrısı
Delusion Of Grandeur
Kişinin aksini gösteren somut ve mantıksal kanıtlara rağmen; olağanüstü yeteneklere, güce, bilgiye, zenginliğe, statüye veya ilahi bir kimliğe sahip olduğuna dair taşıdığı sarsılmaz, gerçeği değerlendirme yetisini bozan yanlış inanç.
İncele