Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Manik

Manic

Tanım

Taşkınlık, aşırı enerji, azalmış uyku ihtiyacı ve taşkın duygu durumu ile karakterize olan mani durumuna ilişkin veya bu durumu deneyimleyen kişi.

Örnek Vaka / Uygulama

32 yaşında bir erkek hasta, son dört gündür günde sadece iki saat uyuyarak evindeki tüm mobilyaları yeniden boyadığını, aklına dünyanın ekonomik sorunlarını çözecek devasa projeler geldiğini, konuşmasının hızlandığını ve durdurulamadığını belirterek yakınları tarafından acil psikiyatri kliniğine getirilir.

Derin Analiz

Klinik psikoloji ve psikiyatri bağlamında manik durum; monoaminerjik nörotransmitter sistemlerinin, özellikle dopamin ve norepinefrin aşırı aktivasyonunun bir yansıması olarak değerlendirilir. Prefrontal korteksin limbik sistem üzerindeki inhibitör kontrolünün zayıflaması, dürtü kontrolünün kaybına, grandiyöziteye ve hızlı düşünce akışına (fikir uçuşması) yol açar. DSM-5 kriterlerine göre bipolar bozukluğun tanısal çekirdeğini oluşturan manik epizotlar, kişinin işlevselliğini belirgin şekilde bozan ve bazen psikotik özellikler barındırabilen nöropsikiyatrik tablolardır.

Etimoloji

Antik Yunanca 'mania' (delilik, çılgınlık, aşırı coşku) kökünden türetilmiş olup, modern psikiyatride yüksek enerji ve taşkınlık durumunu ifade etmek için kullanılır.

Karıştırmayın

Hipomanik ile sıkça karıştırılır; hipomanide belirtiler daha hafif seyreder, psikotik özellikler içermez ve işlevsellikte belirgin bir yıkım yaratmaz.