Mani
Mania
Tanım
Örnek Vaka / Uygulama
32 yaşındaki erkek hasta, son dört gündür günde sadece iki saat uyuyarak evdeki tüm eşyaları yenileme projelerine giriştiğini, projelerinin dünyayı değiştireceğini, milyarder olacağını ve kimsenin kendisini duramayacağını yüksek ve baskılı bir ses tonuyla ifade etmektedir. Klinik görüşmede düşünce uçuşmaları gözlenen, çevresel uyaranlarla dikkati sürekli dağılan ve fevri yatırımlar yapma eğiliminde olan hasta, akut mani tablosuyla acil servise yatırılmıştır.
Derin Analiz
Klinik psikiyatri ve nörobiyoloji bağlamında mani, DSM-5 tanı kriterlerine göre en az bir hafta süren, olağandışı biçimde kabarmış, taşkın veya irritabl duygu durum ve artmış enerji/aktivite dönemi olarak tanımlanır. Nöral düzeyde, mezolimbik dopaminerjik yoldaki aşırı aktivasyonun ödül mekanizmalarını domine etmesi, dürtü kontrolünü zayıflatır ve prefrontal korteksin yürütücü işlevlerindeki denetimi baskılar. Bipolar I bozukluğun merkezinde yer alan bu epizot, hastanın gerçeklikle bağını koparabilen psikotik özellikler (büyüklük sanrıları vb.) içerebilir.
Etimoloji
Karıştırmayın
Hipomani ile karıştırılır; hipomanide işlevsellikte belirgin bir düşüş yoktur ve psikotik özellikler eşlik etmez. Ayrıca şizofreninin pozitif belirtileriyle benzerlik gösterse de, manideincelenen temel eksen birincil olarak duygu durum bozukluğudur.