Glukokortikoid
Glucocorticoid
Tanım
Başlıca karbonhidrat metabolizması üzerinde etkili olan ve adrenal korteksten salgılanan kortikosteroid hormon sınıfıdır.
Örnek Vaka / Uygulama
Kronik stres altındaki bir bireyin gün boyu yüksek seviyelerde kortizol salgılaması, bağışıklık sisteminin baskılanmasına ve prefrontal korteksteki dendritik dallanmanın azalarak bilişsel esnekliğin düşmesine neden olur.
Derin Analiz
Glukokortikoidler, hipotalamus-hipofiz-adrenal (HPA) aksının temel efektör molekülleridir ve homeostazın sürdürülmesinde kritik rol oynarlar. Hücre zarını geçerek sitoplazmik glukokortikoid reseptörlerine (GR) bağlanır ve nükleer translokasyon yoluyla gen ekspresyonunu modüle ederler (glukokortikoid reseptör yanıt elemanları üzerinden). Karaciğerde glukoneogenezi uyararak kan glukoz düzeyini artırırken, periferik dokularda glikoz kullanımını baskılarlar. Klinik olarak potent anti-enflamatuar ve immünosüpresif özellikleri nedeniyle otoimmün hastalıklar ve organ nakillerinde yaygın olarak kullanılırlar. Uzun süreli endojen (örn. Cushing sendromu) veya eksojen yüksek maruziyet, hipokampal atrofiden metabolik sendroma kadar geniş bir klinik patoloji spektrumuna yol açabilir.
Etimoloji
Neo-Latince kökenli bir terimdir; Latince 'glucose' (glikoz, şeker) + 'cortex' (kabuk, adrenal korteks) + steroid sınıfını belirten '-oid' eklerinin birleşiminden türetilmiştir.
Karıştırmayın
Mineralokortikoidler (özellikle aldosteron) ile sıklıkla karıştırılır; mineralokortikoidler elektrolit ve sıvı dengesini (sodyum tutulumu, potasyum atılımı) düzenlerken, glukokortikoidlerinceleneceği ana odak karbonhidrat metabolizması ve stres yanıtıdır.
Keşfetmeye Devam Edin
Kortizol
Cortisol
Böbreküstü bezlerinin korteksinde üretilen, glikoneojenezi tetikleyerek kan şekerini artıran ve vücudun ana stres yanıtını yöneten bir glukokortikoid hormondur.
İncele
HPA Aksı
HPA Axis
Hipotalamus, hipofiz bezi ve adrenal korteks arasındaki karmaşık geri bildirim döngüsünü ifade eden, vücudun strese verdiği ana hormonal yanıt sistemidir.
İncele