Cushing Sendromu
Cushing’s Syndrome
Tanım
Böbrek üstü bezlerinin kabuk bölgesinden aşırı miktarda kortizol hormonunun salgılanmasıyla ortaya çıkan kronik endokrin tablo.
Örnek Vaka / Uygulama
42 yaşında kadın hasta, son altı ayda yüzde belirgin yuvarlaklaşma (ay dede yüzü), sırt üst kısmında yağ yastıkçığı (bizon hörgücü), karın bölgesinde mor cilt çatlakları ve ani tansiyon yükselmeleri şikayetleriyle başvurmuştur. Yapılan tetkiklerde 24 saatlik idrarda serbest kortizol yüksek saptanmış ve hipofiz MR'ında mikroadenom tespit edilmiştir.
Derin Analiz
HPA (hipotalamus-hipofiz-adrenal) aksının bozulmasıyla karakterize olan bu tablo, adrenal korteksin primer neoplazmları veya hipofiz kaynaklı ACTH (adrenokortikotropik hormon) salgılayan adenomları (Cushing hastalığı) neticesinde gelişir. Glukokortikoidlerin metabolik ve vasküler etkileri; protein katabolizması, lipoliz ve yeniden dağılımı (özellikle yüzde ve boyun arkasında yağ birikimi), hipertansiyon ve glukoz intoleransı gibi somatik bulgularla kendini gösterir. Klinik pratikte, uzun süreli ekzojen kortikosteroid kullanımına (iatrojenik Cushing) da sıklıkla rastlanır. Nöropsikiyatrik cephede ise; depresyon, anksiyete, irritabilite ve ileri vakalarda kognitif bozulmalar veya psikotik belirtiler eşlik edebilir.
Etimoloji
Amerikalı beyin cerrahı Harvey Williams Cushing'in (1869–1939) soyadından türetilmiştir.
Karıştırmayın
Addison hastalığı ile sıklıkla karıştırılır; Addison kortizol yetmezliğini (hipokortizolizm) temsil ederken, Cushing sendromu aşırı kortizol maruziyetini (hiperkortizolizm) ifade eder.
Keşfetmeye Devam Edin
Kortizol
Cortisol
Böbreküstü bezlerinin korteksinde üretilen, glikoneojenezi tetikleyerek kan şekerini artıran ve vücudun ana stres yanıtını yöneten bir glukokortikoid hormondur.
Addison Hastalığı
Addison’s Disease
Böbreküstü bezlerinin korteks tabakasının kronik yetmezliği sonucu yeterli kortizol ve aldesteron üretememesiyle karakterize endokrinolojik bozukluk.