Adrenokortikotropik Hormon
ACTH
Tanım
Adenohipofiz tarafından salgılanarak adrenal korteksi uyaran ve steroid hormon sentezini tetikleyen bir tropik polipeptit hormondur.
Örnek Vaka / Uygulama
Kronik psikososyal stres altındaki bir bireyin sabah saatlerinde ölçülen bazal serum kortizol ve ACTH düzeylerinin, HPA aksının aşırı aktivasyonuna bağlı olarak referans aralığının belirgin şekilde üzerinde saptanması.
Derin Analiz
Adrenokortikotropik hormon (ACTH), hipotalamus-hipofiz-adrenal (HPA) aksının kritik bir aracısıdır. Paraventriküler çekirdekten salınan kortikotropin salgılatıcı faktör (CRH), adenohipofizdeki kortikotrop hücreleri uyararak prekürzör molekül olan proopiomelanokortinin (POMC) enzimsel klesivajı yoluyla ACTH salınımını tetikler. Periferik dolaşıma katılan ACTH, adrenal korteksin zona fasciculata bölgesindeki melanokortin tip 2 reseptörlerine (MC2R) bağlanarak Gs proteinleri ve adenilat siklaz yolağını aktive eder; bu süreç intraselüler siklik AMP (cAMP) artışı ve kolesterolün pregnenolona dönüşümünü hızlandırarak glukokortikoid sentezini (başlıca kortizol) maksimize eder. Biyolojik stres yanıtının organizasyonunda vehomeostazın sürdürülmesinde temel bir rol üstlenir.
Etimoloji
Latince 'adrenal' (böbrek üstü) + Yunanca 'cortex' (kabuk/korteks) + 'trephein' (beslemek/uyarmak) sözcüklerinin birleşiminden türetilmiştir.
Karıştırmayın
CRH (kortikotropin salgılatıcı hormon) ile sıklıkla karıştırılır; CRH hipotalamustan salgılanarak hipofizi uyarırken, ACTH hipofizden salgılanarak adrenal bezleri uyarır.
Keşfetmeye Devam Edin
Kortizol
Cortisol
Böbreküstü bezlerinin korteksinde üretilen, glikoneojenezi tetikleyerek kan şekerini artıran ve vücudun ana stres yanıtını yöneten bir glukokortikoid hormondur.
CRH
CRH
Hipotalamus tarafından salgılanarak vücudun stres yanıtını (HPA aksı) başlatan ana düzenleyici nöropeptittir.