Biyolojik Stres
Biological Stress
Tanım
Örnek Vaka / Uygulama
Yetersiz beslenme, aşırı sıcak veya soğuğa maruz kalma, konjenital bir bozukluk ya da akut bir enfeksiyon geçiren bireyin organizmasında, bu durumla başa çıkabilmek için metabolizma hızının artması, kortizol seviyelerinin tavan yapması ve bağışıklık sisteminin baskılanması biyolojik strese somatik birer örnektir.
Derin Analiz
Biyolojik stres, homeostatik dengenin (allostaz) bozulmasıyla tetiklenen karmaşık bir nöroendokrin ve immünolojik yanıt zinciridir. Hipotalamus-hipofiz-adrenal (HPA) aksının ve sempatik sinir sisteminin (SSS) aktivasyonuyla karakterizedir. Akut evrede adaptif bir hayatta kalma mekanizması olarak kortizol, adrenalin ve noradrenalin salınımını artırırken, kronikleştiği durumlarda nörotoksiditeye, immünosupresyona, doku hasarına ve metabolik bozukluklara zemin hazırlar. Patofizyolojik boyutu, genetik yatkınlıklar ve epigenetik süreçlerle doğrudan ilişkilidir.
Etimoloji
Latince 'stringere' (sıkmak, germek, daraltmak) fiilinden türetilen ve modern fizyolojide Hans Selye'nin çalışmalarıyla terimleşen kök.
Karıştırmayın
Psikolojik stres (yalnızca Bilişsel ve duygusal algıya dayanır; biyolojik stres ise somatik, dokusal ve metabolik yükleri de kapsayan daha geniş bir şemsiye terimdir) ve Allostatik yük (stresin kronikleşmesi sonucu bedende biriken yıpranma bedeli).
Keşfetmeye Devam Edin
Allostaz
Allostaz
Allostasis
Fizyolojik regülasyon sistemlerinin çevresel taleplere uyum sağlamak amacıyla parametrelerini değiştirerek kararlılık kazanması süreci.
İncele
HPA Aksı
HPA Aksı
HPA Axis
Hipotalamus, hipofiz bezi ve adrenal korteks arasındaki karmaşık geri bildirim döngüsünü ifade eden, vücudun strese verdiği ana hormonal yanıt sistemidir.
İncele
Kortizol
Kortizol
Cortisol
Böbreküstü bezlerinin korteksinde üretilen, glikoneojenezi tetikleyerek kan şekerini artıran ve vücudun ana stres yanıtını yöneten bir glukokortikoid hormondur.
İncele