Adenohipofiz
Adenohypophysis
Tanım
Hipofiz bezinin ön ve orta loblarını kapsayan, somatotropin, tirotropin ve adrenokortikotropin gibi temel peptit hormonları sentezleyip salgılayan glandüler (salgısal) ön bölüm.
Örnek Vaka / Uygulama
Kronik stres altında, hipotalamustan salgılanan Kortikotropin Salgılatıcı Hormon (CRH) adenohipofizdeki kortikotrop hücreleri uyarır. Adenohipofiz bu uyarıyı Adrenokortikotropik Hormona (ACTH) dönüştürerek kan dolaşımına verir; ACTH ise böbreküstü bezlerini tetikleyerek kortizol salınımını sağlar.
Derin Analiz
Adenohipofiz, embriyolojik gelişim sırasında farinksin tavanından yukarı doğru büyüyen bir kesecik olan Rathke kesesinden (ektodermal kökenli) gelişir. Nörohipofizden farklı olarak sinirsel doku içermez; bunun yerine hipotalamustan gelen portal damar sistemi aracılığıyla (hipotalamik-hipofiziyal portal sistem) salgılatıcı (releasing) ve baskılayıcı (inhibiting) nörohormonlarla regüle edilir. Tiroid, adrenal korteks ve gonadlar gibi çevresel endokrin bezleri kontrol eden tropik hormonların üretim merkezidir. Histolojik olarak asidofil, bazofil ve kromofob hücre popülasyonlarından oluşur.
Etimoloji
Yunanca 'adēn' (göz/bez) + 'hypo' (altında) + 'physis' (büyüme/uzantı) sözcüklerinin birleşiminden türetilmiştir; hipotalamusun altında yer alan bezsel doku anlamına gelir.
Karıştırmayın
Nörohipofiz (hipofizin arka lobu; doğrudan aksonal uzantılarla oksitosin ve vazopressin salgılar, adenohipofiz gibi bezsel hücrelerden hormon üretmez).