Oksitosin
Oxytocin
Tanım
Örnek Vaka / Uygulama
Klinik bir bağlamda, doğumun ilerlemediği durumlarda sentetik oksitosin (Pitosin) infüzyonu uygulanarak uterin kasılmalar uyarılır. Psikolojik araştırmalarda ise, intranazal oksitosin spreyi verilen katılımcıların ekonomik Güven Oyunları'nda (Trust Game) karşı tarafa daha yüksek miktarlarda maddi risk alabildiği ve sosyal dışlanma anksiyetesinin azaldığı gözlemlenmiştir.
Derin Analiz
Oksitosin, dokuz amino asitten oluşan (nonapeptit) bir peptit hormonudur ve Paraventriküler çekirdek (PVN) ile Supraoptik çekirdekteki magnoselüler ve paraselüler nöronlar tarafından üretilir. Periferik dolaşıma salındığında miyometriyum kasılmalarını tetikleyerek partürisyonu (doğumu) ve meme bezlerindeki miyoepitelyal hücreleri uyararak süt ejeksiyon refleksini sağlar. Merkezi sinir sisteminde ise amigdala, nükleus accumbens ve prefrontal korteks gibi limbik ve paralimbik yapılardaki oksitosin reseptörlerine (OXTR) bağlanarak sosyal hafıza, empati, altruizm, stres azaltma ve 'koru-ve-dost-ol' (tend-and-befriend) tepkisini modüle eder. Son yıllarda prososyal davranışlardaki rolü üzerine yoğunlaşılmış olsa da, etkilerinin bağlama, bireyin cinsiyetine ve geçmiş deneyimlerine göre farklılık gösterebildiği (örn. iç grup favoritismi veya dış grup güvensizliği) ampirik olarak gösterilmiştir.
Etimoloji
Antik Yunanca 'oxys' (keskin, hızlı) ve 'tokos' (doğum) kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir; kelime anlamı 'hızlı doğum'dur.
Karıştırmayın
Keşfetmeye Devam Edin
Hipotalamus
Hipotalamus
Hypothalamus
Diensefalonun ventralinde yer alan, otonom sinir sistemi ve endokrin sistemin entegrasyonunu sağlayarak homeostazisi düzenleyen kritik beyin merkezi.
İncele
Nörohipofiz
Nörohipofiz
Neurohypophysis
Hipofiz bezinin arka bölümü olup, hipotalamusta üretilen oksitosin ve vazopressin (ADH) hormonlarını depolayan ve kan dolaşımına salgılayan nöroendokrin yapı.
İncele
Nöromodülatör
Nöromodülatör
Neuromodulator
Bir nörotransmitterin salınımını veya reseptör yanıtını etkileyerek sinaptik etkinliği ve nöronal iletimin gücünü dolaylı olarak ayarlayan kimyasal maddedir.
İncele
Vazopressin
Vazopressin
Vasopressin
Hipotalamusta sentezlenen, arka hipofiz bezinden salgılanan ve vücuttaki su dengesi ile vazokonstriksiyonu düzenleyen bir peptid hormondur.
İncele