Hormon
Hormone
Tanım
Örnek Vaka / Uygulama
Kronik stres altında kalan bir bireyde, hipotalamus-hipofiz-adrenal (HPA) aksı tetiklenir. Hipotalamusun salgıladığı CRH (kortikotropin salgılatıcı hormon), hipofizi uyararak ACTH salınımına yol açar; bu da adrenal korteksten kortizol hormonunun kana salgılanmasını tetikleyerek metabolizmayı savaş ya da kaç tepkisine göre hazırlar.
Derin Analiz
Hormonlar, biyolojik organizmaların homeostazisini korumada ve çevresel uyaranlara adapte olmasında kritik birincil aracı sistemdir. Sinir sistemiyle birlikte çalışarak (nöroendokrin entegrasyon) metabolizma, üreme, büyüme ve duygudurum dalgalanmalarını koordine eder. Peptitler, steroidler ve amino asit türevleri olmak üzere temel kimyasal sınıflara ayrılırlar. Hedef hücre üzerindeki spesifik reseptörlere bağlanarak hücre içi sinyal yollarını (ikincil haberci sistemleri) aktive eder ve gen ekspresyonunu ya da enzim aktivitesini doğrudan modüle ederler. Klinik psikoloji ve nörobilim bağlamında; kortizol, oksitosin, serotonin (nörotransmitter/hormon geçişkenliği) ve katekolaminler gibi moleküllerin regülasyon bozuklukları; anksiyete bozuklukları, majör depresyon ve stres yanıt patolojilerinin merkezinde yer alır.
Etimoloji
Antik Yunanca ὁρμῶν (hormōn) fiilinden türetilmiştir; 'harekete geçirmek, uyarmak, canlandırmak' anlamına gelir. İlk kez 20. yüzyılın başlarında fizyologlar Ernest Starling ve William Bayliss tarafından endokrin salgıların işlevini tanımlamak üzere literatüre kazandırılmıştır.
Karıştırmayın
Nörotransmitterler ile sıkça karıştırılır. Nörotransmitterler sinaps boşluğunda sinir hücreleri arasında çok kısa mesafede etki ederken, hormonlar kan yoluyla tüm vücuttaki uzak hedef organlara taşınır. Bununla birlikte, bazı maddeler (örneğin epinefrin) hem hormon hem de nörotransmitter olarak işlev görebilir.
Keşfetmeye Devam Edin
Hipotalamik-hipofiz-adrenal Aksı
Hipotalamik-hipofiz-adrenal Aksı
Hypothalamic–pituitary–adrenal Axis (HPA Axis)
Vücudun homeostazını koruyan ve nöroendokrin, sempatik sinir sistemi ile bağışıklık fonksiyonlarını düzenleyen temel memeli stres tepki sistemidir.
İncele
Nöroendokrinoloji
Nöroendokrinoloji
Neuroendocrinology
Sinir sistemi ile endokrin sistem arasındaki karşılıklı etkileşimleri, özellikle beyin ile salgı bezleri arasındaki biyokimyasal iletişim ağını inceleyen disiplin.
İncele
Reseptör
Reseptör
Receptor
Duysal sistemde uyarıcı transdüksiyonundan sorumlu olan ve iç ya da dış çevredeki özgül uyarıcıları saptayıp bunlara yanıt vermek üzere özelleşmiş hücre veya protein yapısı.
İncele