Hormon
Hormone
Tanım
Endokrin bezler veya diğer dokular tarafından doğrudan kan dolaşımına salgılanarak uzak hedef organların fizyolojik süreçlerini ve davranışlarını düzenleyen kimyasal sinyal molekülleri.
Örnek Vaka / Uygulama
Kronik stres altında kalan bir bireyde, hipotalamus-hipofiz-adrenal (HPA) aksı tetiklenir. Hipotalamusun salgıladığı CRH (kortikotropin salgılatıcı hormon), hipofizi uyararak ACTH salınımına yol açar; bu da adrenal korteksten kortizol hormonunun kana salgılanmasını tetikleyerek metabolizmayı savaş ya da kaç tepkisine göre hazırlar.
Derin Analiz
Hormonlar, biyolojik organizmaların homeostazisini korumada ve çevresel uyaranlara adapte olmasında kritik birincil aracı sistemdir. Sinir sistemiyle birlikte çalışarak (nöroendokrin entegrasyon) metabolizma, üreme, büyüme ve duygudurum dalgalanmalarını koordine eder. Peptitler, steroidler ve amino asit türevleri olmak üzere temel kimyasal sınıflara ayrılırlar. Hedef hücre üzerindeki spesifik reseptörlere bağlanarak hücre içi sinyal yollarını (ikincil haberci sistemleri) aktive eder ve gen ekspresyonunu ya da enzim aktivitesini doğrudan modüle ederler. Klinik psikoloji ve nörobilim bağlamında; kortizol, oksitosin, serotonin (nörotransmitter/hormon geçişkenliği) ve katekolaminler gibi moleküllerin regülasyon bozuklukları; anksiyete bozuklukları, majör depresyon ve stres yanıt patolojilerinin merkezinde yer alır.
Etimoloji
Karıştırmayın
Nörotransmitterler ile sıkça karıştırılır. Nörotransmitterler sinaps boşluğunda sinir hücreleri arasında çok kısa mesafede etki ederken, hormonlar kan yoluyla tüm vücuttaki uzak hedef organlara taşınır. Bununla birlikte, bazı maddeler (örneğin epinefrin) hem hormon hem de nörotransmitter olarak işlev görebilir.