Addison Hastalığı
Addison’s Disease
Tanım
Böbreküstü bezlerinin korteks tabakasının kronik yetmezliği sonucu yeterli kortizol ve aldesteron üretememesiyle karakterize endokrinolojik bozukluk.
Örnek Vaka / Uygulama
42 yaşında kadın hasta, polikliniğe aylardır geçmeyen aşırı yorgunluk, kas güçsüzlüğü, istem dışı kilo kaybı ve ciltte özellikle dirseklerde ve avuç içi çizgilerinde belirgin koyulaşma şikayetleriyle başvurur. Yapılan laboratuvar testlerinde sodyum düzeyinin düşük, potasyum düzeyinin yüksek olduğu ve sabah bazal kortizol seviyesinin kritik eşiğin altında kaldığı saptanarak primer adrenal yetmezlik tanısı konulur.
Derin Analiz
Addison hastalığı, primer adrenal yetmezlik olarak bilinen ve genellikle otoimmün süreçler sonucu adrenal korteksin harabiyetiyle seyreden bir tablodur. Hipotalamus-hipofiz-adrenal (HHA) aksındaki bu kesinti, glukokortikoit ve mineralokortikoit eksikliğine yol açar. Klinik olarak halsizlik, hipoglisemi, hipotansiyon, elektrolit dengesizlikleri (hiperkalemi, hiponatremi) ve deride hiperpigmentasyon (melanosit stimüle edici hormonun artışına bağlı olarak) görülür. Nöropsikiyatrik boyutta ise kronik kortizol yoksunluğu; depresif duygu durum, bilişsel yavaşlama, apati ve şiddetli stres altında adrenal kriz (akut yetmezlik) riskiyle birliktedir.
Etimoloji
19. yüzyılda bu durumu ilk kez tanımlayan İngiliz hekim Thomas Addison'ın soyadından türetilmiştir.
Karıştırmayın
Cushing Sendromu (kortizol fazlalığı ile karakterizedir, Addison ise eksikliğidir); Kronik Yorgunluk Sendromu (spesifik biyokimyasal ve endokrinolojik bulguları yoktur, Addison'dan farklı olarak adrenal yetmezlik barındırmaz).
Keşfetmeye Devam Edin
Adrenokortikal Yetmezlik
Adrenocortical İnsufficiency
Böbrek üstü bezlerinin kabuk bölgesinin normal metabolik işlevler için gereken hormonları yeterli düzeyde üretememesiyle ortaya çıkan, potansiyel olarak hayati tehlike taşıyan klinik durum.
Kortizol
Cortisol
Böbreküstü bezlerinin korteksinde üretilen, glikoneojenezi tetikleyerek kan şekerini artıran ve vücudun ana stres yanıtını yöneten bir glukokortikoid hormondur.
Otoimmünite
Autoimmunity
Bağışıklık sisteminin organizmanın kendi dokularını 'yabancı' olarak algılaması ve bu yapılara karşı immünolojik bir saldırı başlatması durumu.