Apati
Apathy
Tanım
Motivasyon veya amaca yönelik davranış eksikliği ile çevresel uyaranlara karşı sergilenen derin bir kayıtsızlık hali.
Örnek Vaka / Uygulama
72 yaşındaki Alzheimer hastası bir bireyin, gün boyunca saatlerce hiçbir şey yapmadan oturması, yemek yemek veya su içmek gibi temel fizyolojik ihtiyaçlarını bile ancak yakınlarının ısrarlı yönlendirmeleriyle yerine getirmesi, televizyonda en sevdiği programlar oynatıldığında dahi en ufak bir merak veya yüz ifadesi değişikliği sergilememesi apati tablosunun klinik bir tezahürüdür.
Derin Analiz
Apati; bilişsel, duygusal ve davranışsal boyutları olan çok katmanlı bir sendromdur. Çoğunlukla prefrontal korteks ile bazal ganglionlar arasındaki frontostriatal devrelerin disfonksiyonuyla karakterizedir. Majör depresyondaki anhedoniden farklı olarak, apati hastasında temel sorun yalnızca zevk alma kapasitesinin düşmesi değil; doğrudan doğruya bir eylem başlatma, hedef belirleme ve bu hedefe yönelik bilişsel çaba sarf etme iradesinin kırılarak sönmesidir. Alzheimer hastalığı, Parkinson ve frontotemporal demans gibi nörodejeneratif süreçlerin yanı sıra şizofreni spektrum bozukluklarının negatif belirtileri arasında da merkezi bir yer tutar.
Etimoloji
Antik Yunanca 'apatheia' (apaethēs: duygusuz, merhametsiz, kayıtsız; 'a-' [olumsuzluk eki] + 'pathos' [duygu, tutku, acı]) sözcüğünden türetilmiştir.
Karıştırmayın
Anhedoni (yalnızca zevk alma yetisinin kaybına odaklanır, apati ise tüm amaca yönelik eylemleri kapsar) ve Depresif çökkünlük (apatiye sıklıkla eşlik etmesine rağmen, depresyonda aktif suçluluk, değersizlik ve üzüntü duyguları baskındır; apatide ise temel belirleyici duygusal 'boşluk' ve kayıtsızlıktır).
Keşfetmeye Devam Edin
Anhedoni
Anhedonia
Normal koşullarda bireye zevk vermesi beklenen deneyimlerden ve etkinliklerden keyif alamama, haz duyma kapasitesinin yitimi.
Abuli
Aboulia
Bireyin eylem başlatma, karar verme ve amaca yönelik davranışları sürdürme kapasitesinde meydana gelen derin ve kalıcı azalma durumu.