Sistematik Duyarsızlaştırma
Systematic Desensitization
Tanım
Joseph Wolpe tarafından geliştirilen; derin kas gevşetme teknikleri ile kaygı uyandıran uyaranların kademeli olarak eşleştirilmesi temeline dayanan bir davranış terapisi yöntemidir.
Örnek Vaka / Uygulama
Köpek fobisi olan bir danışanla çalışılırken, terapist öncelikle danışana progresif kas gevşetme egzersizlerini öğretir. Ardından bir hiyerarşi oluşturulur: 1. Aşama: Uzaktan bir köpek resmi görmek, 2. Aşama: Bahçede havlayan bir köpek sesi duymak, 3. Aşama: Tasmalı bir köpeği uzaktan görmek, 4. Aşama: Dost canlısı bir köpeğe dokunmak. Danışan her basamakta derin gevşeme halini koruyarak hayal etme veya gerçek maruziyet yoluyla ilerler ve anksiyete tepkisini sönümlendirir.
Derin Analiz
Sistematik duyarsızlaştırma, klasik koşullanma prensiplerine ve karşılıklı inhibisyon (reciprocal inhibition) hipotezine dayanır. Fizyolojik olarak derin kas gevşemesi parasempatik sinir sistemini aktive ederek sempatik sistemin tetiklediği anksiyete tepkisiyle aynı anda var olamaz; bu durum fizyolojik bir zıtlıktır. Terapötik süreç üç temel aşamadan oluşur: danışana derin kas gevşeme eğitiminin verilmesi, korku uyandıran durumların en zayıftan en güçlüye doğru sıralandığı bir hiyerarşinin (anksiyete hiyerarşisi) oluşturulması ve gevşeme halindeyken bu uyaranlara hayali veya gerçek (in vivo) olarak kademeli maruz bırakılma. Bu süreç, uyaranın nötrleşmesini ve korku tepkisinin sönmesini sağlar.
Etimoloji
Karıştırmayın
Maruz bırakma terapisi (flooding) ile sıklıkla karıştırılır; flooding ani ve en yüksek düzeydeki korku uyaranıyla uzun süreli yüzleşmeyi içerirken, sistematik duyarsızlaştırma kademelidir ve gevşeme yanıtı ile entegre edilmiştir.
Keşfetmeye Devam Edin
Karşılıklı İnhibisyon
Karşılıklı İnhibisyon
Reciprocal İnhibition
İstenmeyen bir fizyolojik ya da davranışsal tepkinin, onunla aynı anda gerçekleşmesi imkansız olan adaptif ve baskın bir başka tepkiyle yer değiştirmesini sağlayan nörofizyolojik ve davranışsal süreç.
İncele