Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Kas Gevşemesi

Muscle Relaxation

Tanım

Kas gerginliğinin salıverilmesi; yani kasın durumunun tam kasılmadan gevşekliğe (flasiditeye) uzanan bir süreklilik boyunca değişmesi.

Örnek Vaka / Uygulama

Yaygın anksiyete bozukluğu tanısı alan bir danışanın, terapist eşliğinde sırasıyla ellerindeki, omuzlarındaki ve çene kaslarındaki gerginliği 10 saniye boyunca maksimum düzeyde kasıp ardından ani bir salıvermeyle gevşetmeyi öğrenmesi ve bu esnada bedenindeki sıcaklık ve ağırlık değişimlerine odaklanması.

Derin Analiz

Nöromüsküler düzeyde kas gevşemesi, motor nöronlardan salınan asetilkolinin sinaptik aralıktan temizlenmesi, sarkoplazmik retikuluma kalsiyum ($Ca^{2+}$) iyonlarının aktif taşınma süreçleriyle geri pompalanması ve aktin-miyosin çapraz köprülerinin ayrılması mekanizmalarıyla gerçekleşir. Klinik psikoloji ve davranış bilimlerinde ise bu süreç, sempatik sinir sisteminin baskılanması ve parasempatik aktivasyonun (vagal tonus) artırılması yoluyla fizyolojik uyarılmışlığı azaltma aracı olarak kullanılır. Progresif kas gevşetme terapisi gibi müdahaleler, bireyin proprioseptif farkındalığını artırarak somatik kaygı belirtilerini regüle etmesini sağlar.

Etimoloji

Latince 'musculus' (küçük fare, kas) ve 'relaxatio' (gevşeme, serbest bırakma, çözülme) kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir.

Karıştırmayın

Somatik gevşeme ile katatoni veya kas atonisi sıkça karıştırılır. Kas gevşemesi istemli veya istemli kontrollü bir tonüs azalmasıyken, atoni nörolojik kökenli tam bir kas tonusu kaybıdır.