Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Aktin

Actin

Tanım

Ökaryotik hücrelerde hücresel iskeletin (sitoskeleton) temelini oluşturan, mikrofilamentlerin yapı taşını teşkil eden globüler ve multifonksiyonel bir protein ailesidir.

Örnek Vaka / Uygulama

Bir nöronun öğrenme ve hafıza süreçleri sırasında yeni bir sinaptik bağlantı kurması gerektiğinde, dendritik dikenlerdeki aktin filamentleri hızla polimerize olur ve yeniden şekillenerek yapının stabilitesini veya hareketliliğini belirler.

Derin Analiz

Aktin, ökaryotik hücre sitoplazmasında en bol bulunan proteinlerden biridir ve hücre içi mekanik destek, hareket ve madde taşınmasında kritik işlev görür. G-aktin (globüler aktin) adı verilen monomerik yapıların polimerize olmasıyla F-aktin (filamentöz aktin) adı verilen uzun helikal yapıları meydana getirir. Nörobilimsel bağlamda, nöronal büyüme konilerinin (growth cone) hareketliliğinde, sinaptik plastisitede ve dendritik dikenlerin (dendritic spines) morfogenetik değişimlerinde aktin dinamikleri hayati bir rol oynar. Miyozin ile etkileşime girerek kas kasılmasını sağladığı gibi, hücre bölünmesi (sitokinez) ve endositoz gibi temel hücresel süreçlerin de merkezindedir.

Etimoloji

Latince 'actus' (hareket, eylem) kökünden türetilmiştir; hücresel hareketlilik ve kasılma süreçlerindeki temel rolüne atıfta bulunur.

Karıştırmayın

Mikrotübüller ve ara filamentler ile karıştırılabilir; ancak mikrotübüller tubulin proteininden oluşan daha kalın tübüler yapılardır, ara filamentler ise mekanik direnç sağlayan heterojen protein gruplarıdır ve aktin mikrofilamentlerinden daha incedirler.