Dendritik Diken
Dendritic Spine
Tanım
Nöronların dendritleri üzerinde yer alan, komşu akson uçlarıyla sinaps oluşturan ve öğrenme sürecinde biçimlenen mantar şeklindeki membran çıkıntılarıdır.
Örnek Vaka / Uygulama
Yeni bir yabancı dil öğrenirken veya karmaşık bir müzik aleti çalarken, motor korteksteki nöronal ağlarda yeni dendritik dikenlerin filizlendiği ve mevcut olanların hacimce büyüyerek daha güçlü sinaptik bağlantılar kurduğu konfokal mikroskopi çalışmalarında gözlemlenmiştir.
Derin Analiz
Dendritik dikenler, sinaptik plastisitenin ve uzun süreli potansiyalizasyonun (LTP) temel yapı taşlarıdır. Aktin filamentlerinin dinamik polimerizasyonu sayesinde morfolojik olarak ince (filopodia), mantar (mushroom) veya bodur (stubby) formlara dönüşebilirler. Bu yapısal esneklik, nöral devrelerin deneyime dayalı olarak yeniden şekillenmesini sağlar. Post-sinaptik yoğunluk (PSD) bölgesinde reseptör yoğunlaşmasını barındırarak kimyasal sinyallerin elektriksel potansiyellere dönüştürülmesinde kritik bir arayüz işlevi görür.
Etimoloji
Latince 'dendrum' [ağaç] kökünden türetilen 'dendrites' [ağacımsı] ve Eski İngilizce 'spīne' [diken/uç] kelimelerinin birleşiminden meydana gelmiştir.
Karıştırmayın
Dendrit gövdesi (soma) ve aksonal varikoziteler ile karıştırılabilir; temel fark, dikenlerin post-sinaptik özelleşmiş mikro alanlar olması ve doğrudan sinaptik iletime aracılık etmesidir.