Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Aksonal Varikoziteler

Axonal Varicosities

Tanım

Aksonlar boyunca yer alan, sinaptik veziküller barındıran ve nörotransmitter salınımı gerçekleştiren genişlemiş alanlardır.

Örnek Vaka / Uygulama

Sempatik sinir sisteminin düz kasları uyardığı durumlarda, norepinefrin taşıyan sempatik lifler damar duvarı boyunca boncuk dizisi gibi uzanan varikoziteler oluşturur; bu sayede tek bir sinir lifi, kas dokusunun geniş bir bölgesini tek bir sinaptik kontakla sınırlı kalmadan etkileyebilir.

Derin Analiz

Nöroanatomi ve nörofizyoloji bağlamında aksonal varikoziteler, özellikle otonom sinir sisteminin postgangliyonik liflerinde ve merkezi sinir sistemindeki bazı nöromodülatör yollarda görülür. Klasik akson terminali sinapslarından farklı olarak, bu şişlikler 'en passant' (geçiş yolu üzerinde) sinapslar oluşturur. Aksiyon potansiyeli akson boyunca ilerlerken, bu varikozitelerden geçen elektriksel uyarı, varikozite zarındaki voltaj kapılı kalsiyum kanallarının açılmasını tetikler. İçeri giren kalsiyum iyonları, varikozite içindeki sinaptik veziküllerin hücre zarıyla füzyonuna ve hedef dokuya (düz kas, kalp kası veya bezler) diffüz bir şekilde nörotransmitter salınımına aracılık eder. Bu mekanizma, tek bir akson dalının geniş bir alanı eşzamanlı ve yaygın bir şekilde uyarabilmesini sağlar.

Etimoloji

Latince 'axis' (dingil, eksen) kökünden türetilen 'axon' ile Yunanca 'varicosus' (varisli, şişkin) kelimesinin birleşiminden oluşur; akson boyuncaki düğümümse şişlikleri tanımlar.

Karıştırmayın

Terminal düğümler (boutons terminaux) ile karıştırılabilir; terminal düğümler aksonun en uç noktasında yer alırken, varikoziteler akson yolu boyunca ardışık boncuklar şeklinde dizilir.