Davranış Terapisi
Conditioning Therapy
Tanım
Klasik ve edimsel koşullama ilkelerini kullanarak uyumsuz davranışları değiştirmeyi ve işlevsel davranışları kazandırmayı amaçlayan ampirik temelli bir psikoterapi yaklaşımıdır.
Örnek Vaka / Uygulama
Yükseklik korkusu (akrofobi) olan bir danışana, önce yüksek binaların fotoğraflarının gösterilmesi, ardından kademeli olarak balkona çıkarılması ve bu süreçte gevşeme teknikleriyle anksiyete tepkisinin söndürülmesi bir maruz bırakma ve koşullama terapisi uygulamasıdır.
Derin Analiz
Davranış terapisi, zihinsel süreçlerin karmaşıklığından ziyade gözlemlenebilir davranışlara ve bu davranışları tetikleyen çevresel tetikleyicilere odaklanır. Ivan Pavlov'un klasik koşullama (tepkişsel öğrenme) ve B.F. Skinner'ın edimsel koşullama (pekiştirme ve cezalandırma) paradigmalarını klinik ortama entegre eder. Sistematik duyarsızlaştırma, maruz bırakma (exposure) ve pekiştirme tarifeleri gibi teknikler, nöral devrelerdeki hatalı öğrenme döngülerini kırmak ve sinaptik plastisiteyi adaptif yönlü tetiklemek üzere tasarlanmıştır. Özellikle anksiyete bozuklukları ve fobilerin tedavisinde yüksek etki oranına sahiptir.
Etimoloji
Latince 'conditio' (şart, koşul) kökünden türetilmiş olup, davranışın çevresel uyaranlarla yeniden koşullandırılması sürecini ifade eder.
Karıştırmayın
Psikanaliz veya psikodinamik terapi ile sıklıkla karıştırılır; psikanaliz bilinçdışı çatışmalara ve çocukluk yaşantılarına odaklanırken, davranış terapisi doğrudan şimdiki zamandaki gözlemlenebilir davranışa ve öğrenme geçmişine odaklanır.