Klasik Koşullama
Classical Conditioning
Tanım
Örnek Vaka / Uygulama
Yoğun bir trafik kazası geçiren bir sürücü, kaza anında duyduğu keskin bir lastik çığlığı (nötr uyarıcı) ile ölüm korkusu ve ani adrenalin deşarjı (koşulsuz uyarıcı ve tepki) yaşamıştır. Kazadan aylar sonra, trafikte tamamen zararsız bir fren sesi duyduğunda bile (koşullu uyarıcı) kalbi hızla çarpmaya ve elleri titremeye başlar (koşullu tepki).
Derin Analiz
Klasik koşullama, davranışçı paradigma içinde organizmanın çevresel uyaranlarla kurduğu istatistiksel ve zamansal eşleşmelerin sinir sistemindeki plastisiteyi nasıl şekillendirdiğini inceler. Nörobiyolojik düzeyde bu süreç, amigdalanın duygusal şartlanmalardaki merkezi rolü ve hipokampal devreler ile kortikal alanlar arasında kurulan uzun süreli potansiyasyon (LTP) mekanizmalarıyla açıklanır. Ivan Pavlov’un köpekler üzerindeki fizyolojik gözlemleriyle temelleri atılan bu model, John Watson ve Robert Rescorla gibi isimlerin bilişsel ve kontrasepsiyon teorileriyle evrilmiştir. Süreç, sadece basit refleksleri değil, aynı zamanda fobilerin gelişimini, travmatik tetikleyicileri (flashback) ve farmakolojik toleranstaki çevresel ipuçlarının etkisini açıklamada kritik bir model sunar.
Etimoloji
Latince 'classicus' (birinci sınıf, asıl, standart) ve İngilizce 'condition' (koşul koyma, şekillendirme, durumlandırma) kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir.
Karıştırmayın
Keşfetmeye Devam Edin
Koşullu Tepki
Koşullu Tepki
Conditioned Response (CR)
Klasik koşullanma sürecinde, daha önceden yansız olan bir uyarıcının eşleşmeler sonucu tetiklediği öğrenilmiş ve edinilmiş davranışsal ya da fizyolojik yanıt.
İncele
Sönme
Sönme
Extinction
Klasik veya edimsel koşullanmayla kazanılmış bir davranışın veya tepkinin, pekiştirecin veya koşulsuz uyarıcının sürekli olarak geri çekilmesi sonucunda zamanla zayıflaması ve ortadan kalkması süreci.
İncele