Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Deşarj

Discharge

Tanım

Nörofizyolojide bir nöron grubunun aksiyon potansiyeli üretmesi, klinik psikolojide ise psikolojik gerilimin ani bir biçimde boşalması veya hastanın kurumdan taburcu edilmesidir.

Örnek Vaka / Uygulama

Kronik bir anksiyete bozukluğu yaşayan bir bireyin, gün boyunca farkında olmadan bastırdığı öfkeyi akşam eve geldiğinde aniden kapıyı sertçe çarpması ve eşyaları fırlatması, psikolojik gerilimin motor eylemler aracılığıyla deşarj olmasına klasik bir örnektir.

Derin Analiz

Disörç veya deşarj kavramı, çok disiplinli bağlamda enerji veya gerilimin potansiyel halden kinetik veya serbest hâle geçişini ifade eder. Nörofizyolojik düzeyde, membran potansiyelinin eşik değerini aşarak bir aksiyon potansiyeli ateşlemesi ve elektriksel yükün akson boyunca iletilmesidir. Psikanalitik ve klinik psikoloji bağlamında ise, bastırılmış ya da birikmiş libidinal veya agresif psikik enerjinin rüyalar, semptomatik davranışlar veya fanteziler yoluyla ani bir tahliye (abreaksiyon benzeri bir mekanizma ile) yaşaması durumudur. Bu süreç, sistemdeki homeostatik dengenin yeniden sağlanması için bir valf görevi görür.

Etimoloji

Fransızca 'décharger' (yükünü indirmek, boşaltmak) fiilinden gelmektedir; kökeni geç Latincede 'discarricare' (dis- [uzaklaştırma, tersine çevirme] + carricare [yüklemek, araca yüklemek]) kelimesine dayanır.

Karıştırmayın

Abreaksiyon ile karıştırılabilir; ancak abreaksiyon, bastırılmış travmatik anıyla ilgili duyguların bilinç düzeyine getirilerek boşaltılmasıdır, deşarj ise daha geniş bir yelpazede her türlü nöral ateşlemeyi veya genel psikik gerilim tahliyesini kapsar.