Katarsis
Catharsis
Tanım
Örnek Vaka / Uygulama
Yıllar önce geçirdiği ağır bir kazayı ve kaybettiği yakınını hatırlamaktan kaçınan bir danışanın, psikoterapi seansları sırasında o güne ait bastırdığı suçluluk ve öfke duygularını ilk kez ağlayarak ve yüksek sesle dile getirmesi, ardından o döneme ait somatik gerginliğinde belirgin bir hafifleme hissetmesi.
Derin Analiz
Psikanalizin erken dönemlerinde ve klasik katartik yöntemde (Breuer ve Freud), semptomların temelinde yatan ve bilinç dışına itilmiş duygusal yüklerin sözel ve duygusal ifade yoluyla dışa vurumu iyileştirici bir mekanizma olarak ele alınmıştır. Zamanla terim genişleyerek, sanat ve edebiyatta (Aristotelesçi poetika bağlamında) izleyicinin acıma ve korku duyguları aracılığıyla ruhsal bir arınma yaşamasını tanımlamak için de kullanılmıştır. Günümüz klinik psikolojisinde katarsis, salt duygusal bir boşalma olmaktan ziyade, danışanın bu duyguları bilişsel olarak işleyip anlamlandırmadığı sürece kalıcı bir değişim yaratmayacağı yönünde eleştirel bir perspektifle değerlendirilmektedir.
Etimoloji
Antik Yunanca κάθαρσις (katharsis) kökünden gelir; kelime anlamı olarak 'arındırma', 'temizleme' veya 'tasfiye etme' demektir. Klasik dönem felsefesinde ruhun tutkulardan arınmasını ifade ederken, modern psikodinamikte bastırılmış duygusal enerjinin boşaltılması anlamını kazanmıştır.
Karıştırmayın
Abreaksiyon (abreaction) kavramı katarsisle neredeyse eş anlamlı kullanılsa da, abreaksiyon daha spesifik olarak travmatik anının yeniden yaşanmasıyla birlikte gelen yoğun duygusal deşarjı ifade eder. Duygusal regülasyon ise duyguları tamamen boşaltmaktan ziyade onları dengeleme ve yönetme becerisidir.
Keşfetmeye Devam Edin
Abreaksiyon
Abreaksiyon
Abreaction
Bastırılmış veya unutulmuş travmatik anıların bilinçdışından bilinç düzeyine çıkarılması ve buna eşlik eden yoğun duygusal yükün boşaltılması süreci.
İncele
Bilinçdışı
Bilinçdışı
Unconscious (ucs)
Doğrudan farkındalığa erişilemeyen ancak düşünce, duygu ve davranışlar üzerinde dinamik etkilere sahip anıların, duygusal çatışmaların ve bastırılmış dürtülerin barındığı psişik bölge.
İncele
Psikanaliz
Psikanaliz
Psychoanalysis
Zihinsel faaliyetin büyük ölçüde bilinçdışı süreçlerle yönetildiğini savunan, Sigmund Freud tarafından geliştirilmiş hem bir kişilik kuramı hem de bir psikoterapi yöntemidir.
İncele
Bastırma
Bastırma
Repression
Acı veren deneyimlerin, kabul edilemeyen dürtülerin ve tehdit edici anıların bilinçten uzaklaştırılarak bilinçdışında tutulmasını sağlayan temel psikodinamik savunma mekanizması.
İncele