Agorafobi
Agoraphobia
Tanım
Kaçmanın zor veya utanç verici olabileceği açık alanlarda, kalabalık ortamlarda ya da ev dışında tek başına kalmaktan duyulan aşırı, irrasyonel korku ve bu durumların belirgin şekilde kaçınılmasıyla karakterize anksiyete bozukluğu.
Örnek Vaka / Uygulama
42 yaşında bir danışan, kaçışın zor olduğu köprülerden geçmekten, süpermarket kasalarında sıra beklemekten ve toplu taşıma araçlarına binmekten kaçınmaktadır. Bu durumlarda aniden bayılacağı, kontrolü kaybedeceği veya kimsenin kendisine yardım edemeyeceği korkusuyla evinden dışarı çıkamaz hale gelmiştir.
Derin Analiz
Agorafobi, bireyin kaçışın imkansız veya yardımı alamayacak kadar güç olduğunu algıladığı durumlara karşı gelişen yoğun bir kaçınma davranışları bütünüdür. DSM-5 ve DSM-5-TR sınıflandırmalarında panik bozukluktan bağımsız müstakil bir tanı kategorisi olarak ele alınır. Nörobiyolojik düzeyde, amigdalanın hiperaktivitesi ve prefrontal korteksin bu limbik tetiklenmeyi regüle edememesi sonucunda ortaya çıkan otokontrol kaybı hissiyatıyla ilişkilendirilir. Birey, güvenli alan olarak kodladığı yerin (genellikle ev) dışına çıktığında otonom sinir sisteminin sempatik dalının aşırı uyarılmasıyla karşı karşıya kalır.
Etimoloji
Antik Yunanca 'agora' (ἀγορά, halk meydanı, pazar yeri) ve 'phobos' (φόβος, korku, panik) sözcüklerinin birleşiminden türetilmiştir. Kelime anlamı olarak 'meydan korkusu' demektir.
Karıştırmayın
Sosyal Anksiyete Bozukluğu (Sosyal Fobi) ile sıkça karıştırılır. Sosyal fobide odak noktası diğer insanlar tarafından olumsuz değerlendirilmek veya utandırılmaktır; agorafobide ise odak noktası, panik benzeri bedensel belirtiler yaşandığında kaçamamak veya yardım bulamamaktır.