Nevrotisizm
Neuroticism
Tanım
Bireylerin kronik düzeyde duygusal istikrarsızlık, kaygı ve psikolojik sıkıntıya yatkınlık gösterdiği temel kişilik boyutu.
Örnek Vaka / Uygulama
Yazılım geliştiricisi olarak çalışan 29 yaşındaki bir danışan, projelerdeki küçük bir gecikmeyi veya yöneticisinin nötr tonlu bir e-postasını, işten çıkarılacağına veya mesleki olarak mahvolacağına dair kesin bir kanıt olarak yorumlamakta; bu algı sonucunda kronik uykusuzluk, taşikardi ve yoğun mide bulantısı gibi somatik sıkıntılar yaşamaktadır.
Derin Analiz
Beş Faktör Kişilik Modeli ile Eysenck'in Üçlü Kişilik Kuramı'nın yapı taşı olan nevrotisizm; çevresel stres faktörlerine karşı aşırı fizyolojik ve duygusal tepki verme eğilimi olarak tanımlanır. Limbik sistemin ve sempatik sinir sisteminin eşik değerlerinin düşük olmasıyla, dolayısıyla tehdit algısına verilen noradrenerjik ve kortizol salınımına dayalı nörobiyolojik yanıtlarla ilişkilendirilir. Yüksek nevrotisizm puanına sahip bireyler; öfke, suçluluk, depresif duygu durum ve kaygı gibi olumsuz duyguları daha sık, yoğun ve uzun süreli deneyimleme eğilimindedir. Bu durum, amigdala hiperaktivitesi ve prefrontal korteksin bu alt kortikal yapıları inhibe etme kapasitesindeki varyasyonlarla nöral düzeyde temellendirilir.
Etimoloji
Fransızca 'névrose' (nevroz) kelimesinden türetilmiştir. Kökü Yunanca 'neuron' (sinir) sözcüğüne ve aşırılık/durum bildiren '-ismus' / '-ism' ekine dayanır; tarihsel olarak sinir sistemindeki işlevsel bozuklukları ifade etmek için üretilmiştir.
Karıştırmayın
Keşfetmeye Devam Edin
Eysenck Kişilik Envanteri
Eysenck Kişilik Envanteri
Eysenck Personality Inventory (EPI)
Ergen ve yetişkinlerde dışadönüklük ile nevrotisizm boyutlarını ölçen ve yanıt bozulmalarını saptamak için bir Yalan alt ölçeği içeren öz-bildirim türü kişilik envanteri.
İncele