Yardımcı
Ancillary
Tanım
Birincil işlevi veya süreci destekleyen, tamamlayıcı nitelikte olan ancak yaşamsal veya merkezi bir zorunluluk taşımayan durum, veri veya prosedürleri tanımlayan sıfat.
Örnek Vaka / Uygulama
Majör Depresif Bozukluk üzerine yapılan bir klinik çalışmada, hastaların aldığı ana psikoterapi tedavisinin etkinliği birincil sonuç ölçütü olarak belirlenmiştir. Araştırma sürecinde hastaların günlük uyku kalitesini izlemek için kullanılan ek anketler ise 'yardımcı' (ancillary) veri toplama araçları olarak tasarıma dahil edilmiştir.
Derin Analiz
Metodoloji, klinik değerlendirme ve istatistiksel modellemede 'ancillary' kavramı, ana hipotezin veya temel klinik müdahalenin dışına taşan ancak süreci güçlendiren veya doğrulayan ek bileşenleri ifade eder. Örneğin, bir klinik araştırmada birincil etkililik ölçütü dışındaki ek ikincil analizler veya standart protokollere eşlik eden ikincil değerlendirmeler bu kapsamdadır. Nörobilim ve bilişsel bilimlerde ise, ana bilişsel görevin performansını doğrudan belirlemeyen fakat arka planda süreci optimize eden nöral aktivasyon modelleri veya veri setleri bu terimle nitelendirilir. İstatistiksel bağlamda ise ana modeli doğrudan etkilemeyen ama açıklayıcılığı artıran ek değişkenleri tanımlamak için kullanılır.
Etimoloji
Latince 'ancilla' (kadın hizmetçi, cariye) kelimesinden türetilen 'ancillaris' (hizmet eden, ikincil nitelikte olan) kökenine dayanır.
Karıştırmayın
Birincil (primary) veya ikincil (secondary) klinik sonuç ölçütleriyle sıklıkla karıştırılır. Temel fark, yardımcı unsurların ana işlevin zorunlu bir parçası olmaması, aksine destekleyici veya opsiyonel nitelik taşımasıdır.