Sınırda Kişilik Bozukluğu
Borderline Disorder
Tanım
Duygulanımda, benlik algısında ve kişilerarası ilişkilerde belirgin istikrarsızlık, dürtüsellik ve terkedilme korkusuyla karakterize kronik bir kişilik yapılanmasıdır.
Örnek Vaka / Uygulama
24 yaşında bir danışan, sevgilisinin iş yoğunluğu nedeniyle mesajına geç dönmesini 'beni hayatından tamamen çıkarıyor' şeklinde yorumlayıp yoğun bir öfke ve çaresizlik krizi yaşayarak aniden kendini yaralama davranışında bulunmuş, ancak birkaç saat sonra aynı kişiyi 'dünyadaki tek kurtarıcısı' olarak konumlandırmıştır.
Derin Analiz
DSM-5 sınıflandırmasında B Kümesi kişilik bozuklukları arasında yer alan bu yapı, erken dönem bağlanma travmaları, invalidan (geçersiz kılan) çevre koşulları ve genetik yatkınlığın birleşimiyle ortaya çıkar. Nörobiyolojik düzeyde, limbik sistemdeki (özellikle amigdala) hiperaktivite ile prefrontal korteksteki duygulanım regülasyonunu sağlayan top-down (yukarıdan aşağıya) kontrol mekanizmalarının işlevsel yetersizliği söz konusudur. Birey, siyah-beyaz düşünme biçimi (bölme/splitting) ve yoğun terk edilme kaygısı nedeniyle kişilerarası ilişkilerde kaotik döngüler yaşar.
Etimoloji
İngilizce 'borderline' (sınır hattı) ve Yunanca 'pathos' (acı/hastalık) ile Latince 'personalitas' (kişilik) kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir; tarihsel olarak nevroz ile psikoz arasındaki ara çizgiyi temsil eder.
Karıştırmayın
Bipolar Bozukluk ile sıkça karıştırılır; bipolar bozuklukta duygu durum değişimleri haftalar veya aylar süren epizodlar halindeyken, sınırda kişilik bozukluğunda dalgalanmalar saatler içinde tetikleyicilere bağlı olarak ani bir şekilde gerçekleşir.