Çaresizlik
Helplessness
Tanım
Örnek Vaka / Uygulama
Klinik bir bağlamda, uzun süre şiddet içeren bir ev ortamında ya da kronik mobbing uygulanan bir iş yerinde kalmış ve gösterdiği tüm bireysel çabaların sonuçsuz kaldığını deneyimlemiş bir danışanın, fırsatlar sunulsa dahi artık denemeyi bırakması ve tam bir pasiflik hali sergilemesi.
Derin Analiz
Klinik psikoloji ve davranış bilimleri literatüründe çaresizlik, bireyin dış veya içsel stresörler karşısında kontrol algısını tamamen yitirmesini ifade eden merkezi bir yapıdır. Bilişsel ve duygusal düzlemde, kişinin eylemleri ile sonuçları arasındaki nedensel bağı kuramaması veya bu bağın koptuğuna inanmasıyla karakterizedir. Martin Seligman ve Steven Maier'in öncülük ettiği çalışmalar, bu durumun sadece pasifliğe yol açmadığını, aynı zamanda depresif bozukluklar, anksiyete, kaçıngan davranış kalıpları ve demoralizasyonun temel motor mekanizmalarından biri olduğunu göstermiştir. Nörobiyolojik düzeyde, kontrol edilemeyen stres faktörlerine maruz kalma, prefrontal korteksin yürütücü işlevlerini baskılarken, limbik sistemdeki amigdala ve ilişkisel devrelerin kronik alarm durumunu tetikler. Bu durum organizmanın adaptif başa çıkma stratejilerini (coping) felç eder.
Etimoloji
Karıştırmayın
Öğrenilmiş çaresizlik ile sıklıkla karıştırılır; öğrenilmiş çaresizlik geçmiş deneyimler yoluyla kazanılmış spesifik bir genellemedir, genel çaresizlik ise daha geniş bir savunmasızlık ve kapasite kaybı durumunu kapsar. Depresyondan ayırt edici noktası, depresyonun küvevetsel bir duygu durum bozukluğu olması, çaresizliğin ise kognitif bir kontrol inancı eksikliği odaklı olmasıdır.
Keşfetmeye Devam Edin
Öğrenilmiş Çaresizlik
Öğrenilmiş Çaresizlik
Learned Helplessness
Bireyin kontrol edemediği olumsuz uyarıcılara tekrar tekrar maruz kalması sonucunda, gelecekteki olası kaçınma veya kurtulma fırsatlarını değerlendirme motivasyonunu tamamen kaybetmesi durumu.
İncele
Başa Çıkma Potansiyeli
Başa Çıkma Potansiyeli
Coping Potential
Bireyin, çevresel talepleri veya kişisel yükümlülükleri başarıyla yönetebilme ihtimaline yönelik Bilişsel değerlendirmesi.
İncele
Kontrol Odağı
Kontrol Odağı
Locus Of Control
Bireylerin yaşamlarında gerçekleşen olayların sonuçlarını kendi çaba ve niteliklerine mi yoksa dışsal güçlere mi bağladıklarını belirleyen temel motivasyonel yönelim yapılaşmasıdır.
İncele