Rasyonalizasyon
Rationalization
Tanım
Bireyin kabul edilemeyen dürtülerini veya davranışlarını, bilinçdışı motivasyonlarını gizlemek amacıyla mantıklı ve sosyal olarak kabul edilebilir bahanelerle açıklamaya çalıştığı bir ego savunma mekanizmasıdır.
Örnek Vaka / Uygulama
İş görüşmesinde reddedilen bir bireyin, 'Zaten o şirketin vizyonu çok zayıftı, beni hak etmiyorlardı' diyerek aslında yaşadığı reddedilme acısını ve yetersizlik hissini mantıklı görünen bahanelerle maskelemesi.
Derin Analiz
Psikanalitik kuram çerçevesinde rasyonalizasyon, egonun id'den gelen ve süperego tarafından tehditkar bulunan kabul edilemez dürtülerin yarattığı anksiyete ve suçluluk duygularıyla başa çıkabilmek için başvurduğu birincil düzey savunma biçimlerinden biridir. Amaç, mantığa bürüme yoluyla benlik saygısını korumak ve dış eleştirilerden kaçınmaktır. Ancak bilişsel ve klinik pratikte bu mekanizma, kişinin kendi içgörüsünü engellediği ve bastırılmış duygularıyla yüzleşmesini geciktirdiği için terapötik süreci sekteye uğratan verimsiz bir direnç alanı olarak ele alınır.
Etimoloji
Latince 'rationalis' (akla uygun, mantıksal) sözcüğünden türetilmiş olup, 'ratio' (akıl, oran) kökenine dayanır.
Karıştırmayın
Keşfetmeye Devam Edin
Yansıtma
Yansıtma
Projection / Reflectance
🔹 1. (projection): Bireyin kendi kabul edilemeyen dürtülerini, duygularını veya kusurlarını bilinçdışı bir süreçle başka bir kişiye ya da gruba atfetmesi. 🔹 2. (reflectance): Bir yüzeyden yansıyan ışık yoğunluğunun, o yüzeye düşen gelen ışık yoğunluğuna oranıdır.
İncele