Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Eşleştirme

Matching

Tanım

Araştırma gruplarının başlangıçta belirli kritik değişkenler açısından denk olmasını sağlamak amacıyla katılımcıların çiftler veya kümeler halinde eşleştirildiği deneysel kontrol prosedürüdür.

Örnek Vaka / Uygulama

Yeni geliştirilen bir psikoterapinin anksiyete üzerindeki etkisini inceleyen bir araştırmacı, yaş ve başlangıç anksiyete puanları aynı olan iki katılımcıyı eşleştirerek bir çift oluşturur. Ardından bu çiftin bir üyesini rastgele deney grubuna (terapi alan), diğerini ise kontrol grubuna (bekleme listesindeki) dahil eder.

Derin Analiz

Deneysel ve yarı-deneysel araştırmalarda geçerliği artırmanın en temel metodolojik stratejilerinden biridir. Özellikle rastgele atamanın (randomization) pratik veya etik nedenlerle tam olarak uygulanamadığı durumlarda, bağımlı değişken üzerinde karıştırıcı etki yaratma potansiyeli yüksek olan yaş, cinsiyet, zeka düzeyi veya sosyoekonomik durum gibi dışsal değişkenlerin etkisini kontrol altına almak için kullanılır. Araştırmacı, potansiyel karıştırıcı değişkenler bakımından benzer özellikler gösteren bireyleri bir araya getirerek eşleştirilmiş setler oluşturur ve ardından bu setin üyelerini rastgele olarak deney ve kontrol gruplarına dağıtır. Bu yöntem, gruplar arası varyansı azaltarak istatistiksel gücü artırır ve gözlenen etkiyi doğrudan bağımsız değişkene atfetmeyi kolaylaştırır.

Etimoloji

İngilizce kökenli 'match' (uyuşma, denk gelme, olma) fiilinden türetilmiş olup, kökensel olarak Eski İngilizce 'gemæcca' (, dengi) sözcüğüne dayanır.

Karıştırmayın

Rastgele atama (randomization) ile sıklıkla karıştırılır; rastgele atama tüm bilinen ve bilinmeyen karıştırıcıları olasılıksal olarak dengelerken, eşleştirme yalnızca önceden belirlenmiş belirli değişkenleri kontrol etmek için bilinçli bir müdahale gerektirir.