Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

İç Geçerlik

İnternal Validity

Tanım

Bir araştırmada incelenen bağımlı değişkendeki gözlenen değişimin, diğer alternatif açıklamalar ve karıştırıcı değişkenlerden arındırılarak doğrudan bağımsız değişkenle açıklanabilme derecesidir.

Örnek Vaka / Uygulama

Yeni bir bilişsel terapi yönteminin anksiyete üzerindeki etkisini inceleyen bir araştırmada, katılımcıların deney sürecinde zamanlı olarak stresli yaşam olayları (örneğin değiştirme) yaşaması veya kullanılan ölçeklerin zamanla kalibre dışı kalması geçerliği tehdit eder. Araştırmacı bu dışsal etkenleri kontrol altına alabildiği ölçüde geçerliği korumuş olur.

Derin Analiz

Araştırma metodolojisi ve istatistiksel çıkarım teorisinin temel taşlarından biridir. Temel işlevi, nedensellik (cause-and-effect) iddialarının ne kadar sağlam temellere oturduğunu test etmektir. Bir çalışmanın geçerliğini tehdit eden başlıca faktörler; tarihsel süreç, olgunlaşma, test etme etkisi, enstrümantasyon hataları, istatistiksel regresyon, örneklem kaybı (atürisyon) ve deneklerin seçimi yanlılığıdır. Araştırmacının deneysel kontrolü maksimum düzeyde tutması, seçkisiz atama (randomization) yöntemlerini kullanması ve dışsal gürültüyü minimize etmesi geçerliği artıran temel stratejilerdir. Yüksek iç geçerlik, laboratuvar veya kontrollü deney ortamlarında elde edilen bulguların güvenilirliğini garanti ederken, bazen ekolojik geçerlik pahasına elde edilebilir.

Etimoloji

Latince 'internus' (, dahili) + Late Latin 'validitas' (sağlamlık, geçerlilik, gücün yetmesi)

Karıştırmayın

Dış geçerlik (external validity) ile sıklıkla karıştırılır; dış geçerlik bulguların evrene ve farklı bağlamlara genellenebilirliği ile ilgiliyken, iç geçerlik tamamen çalışmanın kendi içindeki nedensellik mantığının hatasızlığı ile ilgilidir.