Dış Geçerlik
External Validity
Tanım
Bir araştırmada elde edilen bulguların, örneklemin ötesine geçerek farklı popülasyonlara, durumlara ve zaman dilimlerine ne derece genellenebileceğinin ölçütüdür.
Örnek Vaka / Uygulama
Yalnızca 20-25 yaş aralığındaki üniversite öğrencilerinden oluşan bir örneklemle yürütülen bilişsel müdahale çalışmasının, 65 yaş üstü emekli bireylerin genel popülasyonundaki bilişsel gerileme üzerindeki etkisine uyarlanmaya çalışılması düşük dış geçerlik problemi doğurur.
Derin Analiz
Araştırma metodolojisinde ve istatistikte dış geçerlik, deneysel kontrol ile ekolojik gerçekçilik arasındaki hassas dengeyi yönetir. Yüksek düzeyde kontrol edilmiş laboratuvar ortamları iç geçerliği artırırken, katılımcıların doğal davranış sergilemesini kısıtlayarak dış geçerliği zedeler. Genellenebilirlik; popülasyon geçerliği, mekansal geçerlik ve zamansal geçerlik olmak üzere üç temel eksende incelenir. Örnekleme hatası, seçilim önyargısı (selection bias) ve yapay deneysel koşullar dış geçerliğin önündeki başlıca metodolojik tehditlerdir. Campbell ve Stanley'nin deneysel tasarımlar sınıflandırmasında, bulguların evrene aktarılabilirliği epistemolojik bir zorunluluk olarak ele alınır.
Etimoloji
Latince 'externus' [dışarıda olan, harici] ve 'validus' [güçlü, geçerli] kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir.
Karıştırmayın
İç geçerlik (internal validity) ile sıkça karıştırılır; iç geçerlik nedensellik ilişkisinin doğruluğunu (bağımlı değişken üzerindeki değişimin gerçekten bağımsız değişkenden kaynaklanıp kaynaklanmadığını) sorgularken, dış geçerlik bu sonucun dış dünyaya ne kadar uyarlanabileceğini inceler.