Atıf
Attribution
Tanım
Bir bireyin kendi davranışlarının veya çevresel olayların nedenlerine yönelik gerçekleştirdiği zihinsel çıkarım ve nedensellik yükleme süreci.
Örnek Vaka / Uygulama
Kritik bir projede başarısız olan bir yöneticinin, durumu değerlendirirken 'Ekibim yeterince çalışmadı ve piyasa koşulları çok kötüydü' şeklinde açıklama yapması dışsal ve kararsız atıflara örnektir. Aynı yöneticinin başarılı bir projede ise 'Benim stratejik vizyonum sayesinde kazandık' demesi ise içsel ve kararlı atıf eğilimini gösterir.
Derin Analiz
Sosyal psikoloji ve bilişsel bilimler literatüründe atıf, insanların sosyal dünyayı anlamlandırma, tahmin etme ve kontrol etme çabasının temel mekanizmasıdır. Fritz Heider'ın kuramsal temellerini attığı, Bernard Weiner'ın ise boyutlarını netleştirdiği atıf teorisi; içsel-dışsal, kararlı-kararsız ve genel-özel olmak üzere üç ana eksende incelenir. Bilişsel ekonomi ilkesi gereği zihin, karmaşık sosyal olayları hızlıca açıklamak için kestirmelere başvurur; bu durum temel atıf hatası gibi sistematik yanlılıklara zemin hazırlayabilir. Nörobiyolojik düzeyde, atıf süreçleri medial prefrontal korteks (mPFC), posterior singulat korteks ve temporoparietal birleşim bölgesi (TPJ) gibi mentalizasyon ve sosyal biliş ağlarıyla doğrudan ilişkilidir.
Etimoloji
Latince 'attributio' (ekleme, pay etme, atfetme) kelimesinden türetilmiştir. 'Ad-' (yönelme, -e doğru) ve 'tribuere' (bağışlamak, paylaştırmak, vermek) köklerinin birleşiminden meydana gelir.
Karıştırmayın
Önyargı (bias) ile sıklıkla karıştırılır; önyargı, atıfların sistematik olarak belirli bir yöne sapma eğilimidir, oysa atıf nötr veya değer yüklenmemiş bir nedensellik çıkarımı sürecinin kendisidir.
Keşfetmeye Devam Edin
Etnoloji
Etnoloji
Ethnology
İnsan kültürlerini ve toplumlarını karşılaştırmalı, analitik ve tarihsel yöntemlerle inceleyen antropoloji alt dalı.
İncele
İlişki Yoluyla Suçluluk
İlişki Yoluyla Suçluluk
Guilt By Association
Suç işleyen bir kişiyle herhangi bir bağı veya yakınlığı bulunan masum bir bireye, eylemin kendisiyle doğrudan bir ilişkisi olmaksızın sorumluluk ve suçluluk atfedilmesi durumu.
İncele
FIRO Teorisi
FIRO Teorisi
FIRO Theory
Bireylerin gruplar içinde ve ikili ilişkilerde sergiledikleri davranışları belirleyen temel sosyal gereksinimleri inceleyen yapısal bir kişilik ve etkileşim modelidir.
İncele
Kayıp Mektup Prosedürü
Kayıp Mektup Prosedürü
Lost Letter Procedure
Toplumsal tutumların ve önyargıların, görünüşte yanlışlıkla düşürülmüş mektupların yabancılar tarafından posta kutusuna atılma oranları üzerinden dolaylı olarak ölçüldüğü bir saha deneyi yöntemidir.
İncele