Aktüeryal Risk Değerlendirmesi
Actuarial Risk Assessment
Tanım
Örnek Vaka / Uygulama
Cezaevinden tahliye olacak bir hükümlünün tekrar suç işleme riskini değerlendiren bir adli psikolog, bireyin özgeçmişini klinik izlenimleriyle yorumlamak yerine, yaş, ilk suç yaşı, sabıka sayısı gibi parametreleri içeren standartlaştırılmış bir aktüeryal risk ölçeğine (örneğin LSI-R veya PCL-R alt faktörleri) kaydeder. Çıkan matematiksel skor, bireyin %85 ihtimalle yüksek risk grubunda olduğunu gösteren ampirik bir değer üretir.
Derin Analiz
Adli psikoloji ve kriminolojide kullanılan bu yöntem, klinik sezgiye veya öznel uzman yargısına dayanmak yerine tamamen ampirik verilere ve olasılık hesaplamalarına dayanır. Geçmiş suç davranışı, yaş, cinsiyet ve madde kullanımı gibi daha önceden istatistiksel olarak anlamlılığı kanıtlanmış (validated) sabit değişkenler algoritmik bir formüle sokulur. Amaç, insan yargısındaki bilişsel önyargıları (örneğin teyit yanlılığı veya aşırı güven) en aza indirgeyerek risk tahmininde nesnelliği ve öngörü geçerliliğini (predictive validity) maksimize etmektir. Yöntem, gelecekteki tehlikelilik durumunu mutlak bir kesinlikle değil, istatistiksel bir olasılık dağılımı olarak ortaya koyar.
Etimoloji
Latince 'actuarius' (yazman, hesap memuru) sözcüğünden türetilen 'actuarial' (sigortacılık ve istatistiki hesaplamalara dayanan) sıfatı ile İngilizce 'risk assessment' (risk değerlendirmesi) kavramının birleşiminden oluşur.
Karıştırmayın
Klinik Risk Değerlendirmesi (Clinical risk assessment) ile sıkça karıştırılır. Klinik değerlendirme uzmanının mesleki tecrübesine ve öznel mülakat gözlemlerine dayanırken; aktüeryal değerlendirme tamamen katı formüllere ve istatistiksel veri tabanlarına dayanır.
Keşfetmeye Devam Edin
Adli Psikoloji
Adli Psikoloji
Forensic Psychology
Psikolojik ilke ve tekniklerin, medeni ve ceza hukuku sistemlerinin ihtiyaçları doğrultusunda uygulanmasını sağlayan disiplinlerarası uygulamalı bilim dalı.
İncele
Klinik Risk Değerlendirmesi
Klinik Risk Değerlendirmesi
Clinical Risk Assessment
Bir bireyin belirli bir zaman diliminde başkalarına zarar verme veya şiddet gibi riskli davranışlarda bulunma olasılığının, klinisyenin mesleki deneyimi, klinik muhakemesi ve bireyin öyküsü temelinde öngörülmesi.
İncele