Risk Değerlendirmesi
Risk Assessment
Tanım
Bir bireyin ruhsal bozukluk veya suç içeren eylemleri nedeniyle kapatıldığı kurumdan salıverilmesi durumunda çevreye ve topluma yöneltebileceği tehlike potansiyelinin sistematik olarak saptanması sürecidir.
Örnek Vaka / Uygulama
Yüksek güvenlikli bir psikiyatri kliniğinde yatan paranoid şizofreni tanılı bir hastanın taburculuk öncesi değerlendirmesinde, klinisyen sadece hastanın içgörü kazanıp kazanmadığına bakmaz; aynı zamanda HCR-20 gibi yapılandırılmış risk değerlendirme ölçekleri kullanarak hastanın geçmiş mizaç özelliklerini, madde kullanım öyküsünü, tedaviye uyumunu ve taburculuk sonrası yaşayacağı çevresel stres faktörlerini analitik olarak puanlayarak toplumsal zarar olasılığını hesaplar.
Derin Analiz
Klinik psikoloji ve adli psikiyatride risk değerlendirmesi, iki ana metodolojik eksen üzerinde şekillenir: Aktüeryal (istatistiksel temelli, ampirik formüllere dayanan) ve klinik (uzman sezgisi ve vaka bilgisine dayanan) yaklaşımlar. Modern adli psikolojide, sadece tehlikelilik durumunun kategorik olarak var ya da yok şeklinde tespiti değil, aynı zamanda bu riskin hangi bağlamda, hangi tetikleyicilerle aktive olacağının dinamik bir analizi hedeflenir. Hata payını minimize etmek için yapılandırılmış mesukiye araçları (Structured Professional Judgment - SPJ) kullanılır. Nörobiyolojik düzeyde ise dürtü kontrolü, prefrontal korteksin inhibisyon kapasitesi, amigdala hiperaktivitesi ve geçmiş travmatik yaşantıların yarattığı nörokognitif açıklar risk formülasyonunun temel parametrelerini oluşturur.
Etimoloji
Latince 'resecare' (kesmek, tehlikeli kayalıktan kaçınmak için yön değiştirmek, denizcilikte kayalardan sakınmak) kökünden türetilen İtalyanca 'risico' kelimesinden modern dillere geçmiştir; 'de-' (aşağı, tam) ve 'aestimare' (değer biçmek, kıymet takdir etmek) köklerinin birleşiminden oluşur.
Karıştırmayın
Tehlikelilik kavramı (dangerlousness - yasal bir etiket olup statiktir; risk değerlendirmesi ise dinamik ve değiştirilebilir etkenleri hesaba katarak olasılık hesabı yapar).
Keşfetmeye Devam Edin
Aktüeryal Risk Değerlendirmesi
Aktüeryal Risk Değerlendirmesi
Actuarial Risk Assessment
Bir bireyin belirli bir süre zarfında şiddet veya suç gibi belirli bir davranışı sergileme olasılığını, doğrulanmış istatistiksel değişkenler ve matematiksel formüller aracılığıyla hesaplayan öngörü yöntemidir.
İncele
Klinik Risk Değerlendirmesi
Klinik Risk Değerlendirmesi
Clinical Risk Assessment
Bir bireyin belirli bir zaman diliminde başkalarına zarar verme veya şiddet gibi riskli davranışlarda bulunma olasılığının, klinisyenin mesleki deneyimi, klinik muhakemesi ve bireyin öyküsü temelinde öngörülmesi.
İncele
Adli Psikiyatri
Adli Psikiyatri
Forensic Psychiatry
Psikiyatri bilimi ile hukuk sisteminin kesişim kümesinde yer alan; mental bozuklukların yasal süreçler, mahkemeler ve suç sorumluluğu bağlamındaki izdüşümlerini inceleyen psikiyatri alt dalı.
İncele