Kategorik
Categorical
Tanım
Birimlerin veya deneysel koşulların, belirli niteliksel özelliklere dayanarak sınıflara veya gruplara ayrılmasını ifade eden sıfat.
Örnek Vaka / Uygulama
Bir psikiyatri çalışmasında hastaların tanılarına göre 'Major Depresif Bozukluk', 'Yaygın Anksiyete Bozukluğu' veya 'Sağlıklı Kontrol' şeklinde gruplandırılması kategorik bir sınıflandırma işlemidir; bireyler sayısal bir skordan ziyade belirli niteliksel kriterlere göre ayrıştırılır.
Derin Analiz
İstatistik ve araştırma metotlarında kategorik değişkenler (categorical variables), nicel olmaktan ziyade nitel farklılıkları temsil eder. Ölçüm düzeyleri açısından nominal veya ordinal ölçeklerle ifade edilirler; bu veriler matematiksel işlemlerden ziyade frekans dağılımları ve olasılık oranlarıyla analiz edilir. Psikolojik araştırmalarda cinsiyet, tanı grubu veya medeni durum gibi bölünmez ve kesikli gruplamalar kategorik yapının temel örneklerini oluşturur.
Etimoloji
Fransızca 'catégorique' kelimesinden, Yunanca 'kategoria' (kurgulama, suçlama veya nitelendirme, ulu orta ifade etme) kökünden türetilmiştir.
Karıştırmayın
Sürekli (continuous) değişkenlerle sıklıkla karıştırılır; sürekli değişkenler sayısal bir aralıkta sonsuz değer alabilirken, kategorik değişkenler kesikli ve sınırlı sayıda gruba sahiptir.