Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Adli Psikiyatri

Forensic Psychiatry

Tanım

Psikiyatri bilimi ile hukuk sisteminin kesişim kümesinde yer alan; mental bozuklukların yasal süreçler, mahkemeler ve suç sorumluluğu bağlamındaki izdüşümlerini inceleyen psikiyatri alt dalı.

Örnek Vaka / Uygulama

Şiddetli bir suçla yargılanan bir sanığın, işlediği fiilin hukuki anlam ve sonuçlarını algılama veya bu fiille ilgili olarak davranışlarını yönlendirme yeteneğinin ortadan kalkıp kalkmadığını saptamak amacıyla adli psikiyatri uzmanından kapsamlı bir akıl sağlığı değerlendirmesi ve resmi rapor talep edilmesi.

Derin Analiz

Adli psikiyatri, klinik psikopatoloji ile ceza ve medeni hukukun pratik gereksinimlerini harmanlayan multidisipliner bir alandır. Temel odak noktası bir bireyin suç anındaki zihinsel durumunu (cezai ehliyet), mahkemede kendini savunma yetkinliğini (yargılanma ehliyeti), tehlikelilik arz durumunu ve vesayet altındakilerin haklarını değerlendirmektir. Bu süreçte klinisyenler, salt bir tedavi edici hekim rolünden çıkıp mahkemeye tarafsız, ampirik ve hukuki terminolojiye tercüme edilmiş bilimsel mütalaa sunan birer bilirkişi konumuna evrilirler.

Etimoloji

Latince 'forensis' (halk meclisine, mahkemeye ait, forumla ilgili) ve Yunanca 'psykhē' (ruh, zihin) + 'iatreia' (tedavi, hekimlik) kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir.

Karıştırmayın

Adli psikoloji ile sıklıkla karıştırılır; adli psikiyatri tıp doktorluğu (psikiyatri uzmanlığı) temelliyken ve tıbbi/biyolojik değerlendirmeler ile yasal ehliyet üzerine odaklanırken, adli psikoloji genellikle psikoloji lisans/lisansüstü kökenlidir ve tanık ifadelerinin güvenilirliği, jüri dinamikleri veya suç profili çıkarma gibi alanlara odaklanır.