Adli Psikoloji
Forensic Psychology
Tanım
Psikolojik ilke ve tekniklerin, medeni ve ceza hukuku sistemlerinin ihtiyaçları doğrultusunda uygulanmasını sağlayan disiplinlerarası uygulamalı bilim dalı.
Örnek Vaka / Uygulama
Bir cinayet davasında, sanığın işlenen suç sırasında cezai ehliyetinin (akıl sağlığının) yerinde olup olmadığını saptamak amacıyla mahkeme tarafından görevlendirilen bir adli psikoloğun, klinik mülakatlar, nöropsikolojik testler ve geçmiş tıbbi kayıtları inceleyerek hazırladığı kapsamlı bilirkişi raporunu mahkemeye sunması.
Derin Analiz
Adli psikoloji, insan davranışı ile yasal sistemler arasındaki kesişim kümesinde yer alır. Temel işlevleri arasında mahkemeye yönelik zihinsel durum değerlendirmeleri, risk analizleri, uzman tanıklığı, suçlu profilleme, mağdur ve tanık ifadelerinin güvenilirliğinin incelenmesi bulunur. Klinik psikoloji, bilişsel psikoloji ve sosyal psikolojinin ampirik verilerini hukuki süreçlere entegre ederken, istatistiksel olasılık modelleri ve aktüeryal risk değerlendirme araçlarından (örneğin HCR-20) yararlanarak yargı mercilerine nesnel veriler sunar.
Etimoloji
Latince 'forensis' (halk meclisine veya mahkemeye ait, forum kökünden) + Yunanca 'psyche' (ruh, zihin) ve 'logia' (bilim, çalışma)
Karıştırmayın
Adli psikoloji, genellikle sanıkların ruh sağlığı tedavisiyle ilgilenen 'psikiyatri' veya cezaevlerindeki rehberlik hizmetlerini kapsayan 'ıslah psikolojisi (correctional psychology)' ile karıştırılır; oysa adli psikoloji doğrudan yasal süreçlere ve mahkeme odaklı değerlendirmelere odaklanır.