Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Suç Profili Çıkarma

Criminal Profiling

Tanım

Bir suçun işleniş biçimi, yeri ve kurbanın özellikleri (viktimoloji) analiz edilerek şüphelinin muhtemel kişilik ve davranış kalıplarını belirlemeye yarayan soruşturma tekniği.

Örnek Vaka / Uygulama

Seri hırsızlık vakalarında, failin her defasında evlere aynı kilit sistemini özel aletlerle ve kurban evde yokken girmesi modus operandi iken, evden çıkmadan önce kurbanın fotoğraflarını ters çevirmesi gibi rasyonel olmayan eylemler imza davranış olarak değerlendirilir ve profilin inşasında psikolojik kılavuz olarak kullanılır.

Derin Analiz

Adli psikoloji ve kriminoloji kesişim kümesinde yer alan suç profili çıkarma, failin olay yerindeki davranışlarının onun psikolojik yapısı, geçmişi ve motivasyonları hakkında ipuçları barındırdığı varsayımına dayanır. Uygulayıcılar, modus operandi (suçun işlenme yöntemi) ile imza davranışları (failin psikolojik tatmini için yaptığı zorunlu olmayan eylemler) birbirinden ayırır. Her ne kadar popüler kültürde yanılmaz bir kehanet gibi yansıtılsa da, ampirik literatürde metodolojik kusurlar, doğrulama yanlılığı ve polis soruşturmalarını yanlış yönlendirme riski açısından yoğun tartışmalara konu olmaktadır.

Etimoloji

İngilizce 'crime' (suç, Latince 'crimen') ve 'profile' (profil/silüet, İtalyanca 'profilo' kökünden) kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir.

Karıştırmayın

Coğrafi Profilleme (Geographical Profiling - failin yaşadığı yeri mekanik ve matematiksel algoritmalarla haritalandırma) ve Suç Mahallesi Analizi ile sıklıkla karıştırılır; suç profili çıkarma daha ziyade davranışsal ve psikolojik çıkarımlara odaklanır.