İçgörü
İnsight
Tanım
Bir problemin çözümüne belirgin ve ani bir şekilde varılması veya bireyin kendi psikolojik dinamiklerini, duygusal durumunu ve davranışlarının kökenini net bir şekilde fark etmesi.
Örnek Vaka / Uygulama
Yıllardır sürdürdüğü başarısız ilişkilerde sürekli aynı partner tipini seçen bir danışanın, terapide aslında ebeveyn onayını yeniden üretmeye çalıştığını seans sırasında aniden fark etmesi ve 'Ben hep aynı döngüyü kuruyormuşum' diyerek yaşadığı aydınlanma anı klinik bir içgörü örneğidir.
Derin Analiz
Bilişsel psikoloji ve klinik psikoloji bağlamında içgörü çift yönlü bir fenomendir. Bilişsel perspektifte, Gestalt ekolünün öncülüğünde (Köhler'in maymun deneyleri) deneme-yanılma olmaksızın, zihinsel elemanların ani bir reorganizasyonuyla problemin bütününü kavrama (Ah-ha deneyimi) olarak ele alınır. Sternberg ve Davidson'ın üçlü modeline göre seçici kodlama, seçici karşılaştırma ve seçici kombinasyon süreçleriyle işler. Klinik psikoterapide ise bireyin içsel dünyasına yönelik derin bir farkındalık kazanmasıdır; kişinin kendi semptomlarının, savunma mekanizmalarının ve kişilerarası örüntülerinin farkına vararak bunları kabullenmesi ve iyileşme sürecine entegre etmesidir.
Etimoloji
Karıştırmayın
Deneme-yanılarak öğrenme ile karıştırılır; deneme-yanılmada süreç kademeli ve zahmetlidir, içgörüde ise çözüm ani ve zihinsel bir sıçrama ile gerçekleşir.
Keşfetmeye Devam Edin
Gestalt Psikolojisi
Gestalt Psychology
Deneyimin ve algının parçaların toplamından ibaret olmadığını, aksine zihnin uyarıcıları dinamik, organize ve anlamlı bütünler ('bütünsel formlar') halinde yapılandırdığını savunan psikoloji yaklaşımı.
İncele
Bilişsel Yeniden Yapılandırma
Cognitive Restructuring
Bireylerin işlevselliği bozan otomatik düşüncelerini ve bilişsel çarpıtmalarını fark edip bunları daha adaptif ve gerçekçi alternatifleriyle değiştirmesini amaçlayan psikoterapötik müdahale.
İncele
Farkındalık
Awareness
Bir nesnenin, olayın veya içsel durumun algılanması, bilinmesi ve raporlanabilmesi durumu.
İncele