Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Gestalt Psikolojisi

Gestalt Psychology

Tanım

Deneyimin ve algının parçaların toplamından ibaret olmadığını, aksine zihnin uyarıcıları dinamik, organize ve anlamlı bütünler ('bütünsel formlar') halinde yapılandırdığını savunan psikoloji yaklaşımı.

Örnek Vaka / Uygulama

Karanlık bir odada birbirine çok yakın mesafede, ardışık olarak yakılıp söndürülen iki ışık kaynağının (Phi Fenomeni), gözlemci tarafından iki ayrı ışık yanıp sönüyor gibi değil, sanki tek bir ışık bir noktadan diğerine hareket ediyormuş gibi algılanması. Bu durum, beynin statik uyarıcıları dinamik bir hareket bütünlüğüne dönüştürdüğünün somut bir kanıtıdır.

Derin Analiz

Gestalt psikolojisi, insan zihninin kaotik veya dağınık duyusal girdileri belirli yasa ve ilkeler (yakınlık, benzerlik, tamamlama, iyi devamlılık vb.) aracılığıyla anlamlı formlara dönüştürme eğilimini inceler. Bilişsel bilimlerin temellerine öncülük eden bu yaklaşım, yapısalcılığın zihni atomik duyumlara indirgeyen indirgemeci metodolojisini ve davranışçılığın mekanik uyarıcı-tepki zincirini reddeder. Algısal örgütlenmenin doğasını, beynin en az çaba ile en kararlı, simetrik ve anlamlı yapıyı (Prägnanz Yasası) oluşturma motivasyonu üzerinden açıklar.

Etimoloji

Almanca 'Gestalt' (şekil, form, konfigürasyon, bütünlük) kelimesinden türetilmiştir; 20. yüzyılın başlarında Max Wertheimer, Wolfgang Köhler ve Kurt Koffka tarafından yapısalcılığa ve davranışçılığa bir reaksiyon olarak kavramsallaştırılmıştır.

Karıştırmayın

Yapısalcılık (structuralism) ile karıştırılır; yapısalcılık zihinsel deneyimi en küçük parçalarına (duyumlara) ayırarak incelerken, Gestalt psikolojisi parçaların tek başına anlam ifade etmediğini, bütünün kurucu niteliğe sahip olduğunu savunur.