Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Kombinasyon

Combination

Tanım

Belirli sayıda nesne içeren bir kümeden, nesnelerin sıralaması dikkate alınmaksızın yapılan alt küme seçimi.

Örnek Vaka / Uygulama

Beş kişilik bir klinik araştırma ekibinden üç kişilik bir veri analizi komitesi kurulacaktır. Burada kişilerin hangi sırayla seçildiği (örneğin Ahmet, Ayşe, Mehmet ile Mehmet, Ayşe, Ahmet) komitenin yapısını değiştirmeyeceği için işlem bir kombinasyon problemidir ve $\binom{5}{3} = 10$ farklı olası komite kombinasyonu üretir.

Derin Analiz

Olasılık teorisi ve istatistiksel çıkarımlarda temel bir sayma yöntemi olan kombinasyon, örnek uzayın boyutunu belirlemede kritik bir rol oynar. Permutasyondan temel farkı, seçim yapılırken ögelerin dizilim sırasının (özdeşliklerin yer değiştirmesinin) nihai sonucu etkilememesidir. Matematiksel olarak $n$ elemanlı bir kümeden $r$ elemanın seçilmesi $nCr = \frac{n!}{r!(n-r)!}$ formülü ile hesaplanır. Psikolojik test geliştirme süreçlerinde, item havuzlarından alt testler oluşturulurken veya deneysel tasarımlarda koşulların dengelenmesinde bu matematiksel temelden yararlanılır.

Etimoloji

Geç Latince 'combinare' (ikiyi birleştirmek, çiftleştirmek) fiilinden türetilmiş olup, 'com-' (birlikte) ve 'bini' (ikişerli) köklerinin birleşiminden meydana gelmiştir.

Karıştırmayın

Permütasyon ile sıklıkla karıştırılır; permutasyonda nesnelerin sıralaması (dizilim sırası) sonuç için belirleyiciyken, kombinasyonda sıra tamamen önemsizdir.