Çağrışım Bozukluğu
Association Disturbance
Tanım
Kültürel olarak kabul gören mantıksal düşünce zincirinin kesintiye uğraması ve bireyin başkaları tarafından anlaşılması güç, dağınık ve düzensiz bir düşünce akışı sergilemesi.
Örnek Vaka / Uygulama
Klinik görüşme sırasında hastaya 'Bugün hava nasıl?' diye sorulduğunda, hastanın 'Hava, mavi rengin tonlarından ibarettir, çünkü matematiksel denklemler cetvelle çizilir ve kuşlar göç ederken pasaport sormazlar' şeklinde, mantıksal bağlamdan tamamen kopuk ve dağınık bir yanıt vermesi.
Derin Analiz
Eugen Bleuler tarafından şizofreninin temel semptomlarından biri olarak tanımlanan çağrışım bozukluğu, bilişsel süreçlerin yönetiminde ve fikirler arası köprü kurulmasında ortaya çıkan bir disfonksiyondur. Bireyin zihinsel içeriği, mantıksal bir hedefe yönelmek yerine, rastgele uyarıcıların veya yüzeysel benzetmelerin güdümünde yön değiştirir. Nörokognitif düzeyde, prefrontal korteks ile subkortikal yapılar arasındaki entegrasyon kusurlarıyla ve çalışma belleğindeki filtreleme mekanizmalarının zayıflamasıyla ilişkilendirilir. Düşüncenin akışkanlığı bozulduğundan, ifade edilen cümleler arasında anlamsal bağlam kaybolur; bu durum dış gözlemcide dağınıklık ve tutarsızlık olarak algılanır.
Etimoloji
Latince 'disturbare' (dağıtmak, altüst etmek) ve 'associatio' (birleştirme, bağlama) kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir; düşünce öğeleri arasındaki mantıksal bağların kopmasını ifade eder.
Karıştırmayın
Fikir uçuşması (flight of ideas) ile sıklıkla karıştırılır; fikir uçuşmasında düşünceler hızlanmıştır ancak aralarında yüzeysel de olsa bir mantıksal veya ses temelli çağrışım bağı bulunabilir. Çağrışım bozukluğunda ise hızdan bağımsız olarak anlamsal ve mantıksal tutarlılık tamamen ortadan kalkar.