Bağlam
Context
Tanım
Belirli bir olgunun, uyarıcının veya ifadenin meydana geldiği, anlamını ve işlevini doğrudan şekillendiren çevresel, durumsal ve bilişsel koşulların bütünü.
Örnek Vaka / Uygulama
Laboratuvar ortamında kelime listesi ezberleyen deneklerin, listeyi öğrendikleri aynı fiziksel odada test edildiklerinde, farklı bir odaya göre anlamlı derecede daha yüksek hatırlama performansı göstermesi bağlamın bellek izleri üzerindeki doğrudan etkisini kanıtlar.
Derin Analiz
Bilişsel bilimler ve nöropsikolojide bağlam, kodlama ve hatırlama süreçlerinin temel belirleyicisidir. Episodik bellek üzerindeki etkileri, 'bağlama bağımlı öğrenme' (context-dependent learning) paradigmasıyla incelenir; bilgi, edinildiği çevresel ve içsel ipuçlarıyla birlikte kodlanır. Dilbilimde anlamsal uzayı daraltarak belirsizliği ortadan kaldırırken, nörobiyolojik düzeyde prefrontal korteks ve hipokampal ağların uyaranı çevresel süzgeçten geçirmesini ve duruma uygun davranışsal yanıtın seçilmesini sağlar.
Etimoloji
Latince 'con-' (birlikte) ve 'texere' (dokumak, örmek) fiillerinden türetilen 'contextus' (birleştirilmiş, birbirine örülmüş) sözcüğünden günümüze ulaşmıştır.
Karıştırmayın
Çerçeve (frame) ve durum (situation) kavramlarıyla karıştırılır; çerçeve daha çok bilgiyi organize eden mental şemaları ifade ederken, bağlam uyarıcının içinde var olduğu dışsal ve içsel koşulların tamamını kapsar.