Çağrışım
Association
Tanım
İki veya daha fazla uyaran, fikir ya da yaşantı arasında kurulan ve birinin deneyimlenmesinin diğerinin zihinsel temsilini tetiklediği bilişsel bağ.
Örnek Vaka / Uygulama
Birinci Dünya Savaşı sırasında keskin bir patlama sesiyle karşılaşan bir askerin, yıllar sonra sokakta patlayan egzoz sesini duyar duymaz yoğun bir korku ve panik tepkisi vermesi; patlama sesi ile egzoz sesi arasında kurulan zihinsel çağrışımın doğrudan bir sonucudur.
Derin Analiz
Bilişsel bilimler ve öğrenme kuramlarında çağrışım, zihinsel temsillerin birbirine bağlanma mekanizmasını açıklar. Klasik ve edimsel koşullamanın temel taşıdır; sinirsel düzeyde uzun süreli potansiyalizasyon (LTP) süreçleriyle eş zamanlı ateşlenen nöron grupları arasındaki sinaptik direncin azalması temelinde işlev görür. İstatistiksel bağlamda ise iki veya daha fazla olgu arasındaki bağımlılık derecesini ifade eder. Bellek ağlarının yapısı, uyarıcının zihinde nasıl organize olduğunu ve hatırlama süreçlerinin hangi yollarla tetiklendiğini belirleyen en kritik dinamiktir.
Etimoloji
Latince 'associatus' (birlikte katılmak, ortak olmak) fiilinden türetilmiştir. 'Ad-' (yönelme, -e doğru) ve 'socius' (arkadaş, ortak, yoldaş) köklerinin birleşiminden meydana gelir.
Karıştırmayın
Korelasyon (correlation) kavramı genellikle istatistiksel bir ilişkiyi ifade ederken çağrışım daha geniş bir psikolojik ve bilişsel süreç ağını kapsar; edimsel bağlar ile koşullanmış refleksler karıştırılmamalıdır.